Rıdvan Efe
@Efe77
İdealar dünyası sakini... Kaosun kenarında seyirci...
Grafik Tasarım
Lisans/Güzel sanatlar fakültesi
İstanbul
İstanbul
90 okur puanı
Şubat 2019 tarihinde katıldı
2000'li yıllarda hemen her kitapçıda Latin Amerika'nın Kesik Damarları'nı görebilirdiniz. O yıllarda Türkiye'de çok popüler bir kitaptı. Okumak bugüne kısmet oldu. Galeano bu kitabı ile önce Latin Amerika'da sonra da bütün dünyada çok ünlü oldu. Bu ünde Hugo Chavez'in kitabı dönemin ABD Başkanı Barrack Obama'ya hediye etmesinin de büyük payı var.
Eduardo Galeno Latin Amerika'nın sömürgecilik ve köle ticareti ile geçen trajik tarihini ekonomik verilerle destekleyerek anlatıyor. Kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölüm Colomb'un Amerika'yı keşfinden 20. yüzyıla kadar geçen tarihsel süreci işliyor. İkinci bölümde biraz 19. yy varsa da genel olarak 20. yy'daki sömürünün ekonomik ve finansal durumu üzerine odaklanmış. Benim için ilk bölüm daha akıcı ilerlerken ikinci bölüm biraz daha sıkıcı geçti. Batı kapitalizminin ilk sermaye birikiminin başladığı bu tarihsel süreç son derece çarpıcı. Güç ve zenginlik uğruna koskoca bir kıtanın halklarının nasıl katledildiğini, kaynaklarının nasıl talan edildiğini dehşet içinde okuyorsunuz. Galeano bugün Dünya'ya medeniyet satan Batı'nın şu anki konumuna nasıl ulaştığını resmediyor. Ve bu resim barbarca eylemlerle dolu...
2026 yılı itibariyle ABD'nin Venezuella Devlet başkanını kaçırmasına ve Meksika, Kolombiya, Küba gibi ülkeleri açıkça tehtid eden açıklamalarına şahit olduk.(Bu satırları yazarken Küba'ya Venezuella'dan petrol ihracatı durdurulmuştu) Bu tavrın tarihsel arka planı kitapta detaylı bir şekilde anlatılıyor. Konu sadece Latin Amerika değil; bütün dünyanın karşı karşıya olduğu ve günümüzde de devam eden emperyalizm ve sonuçları... Kitabı okurken özellikle ikinci bölümde ülkemizin tarihinde ve bugününde sık sık karşılaştığımız ekonomik ve finansal olaylara rastlayacaksınız.
Neden Batı bu kadar zengin ve gelişmişken diğerleri
Reklam
Vicdan TarihiTarih
Aynalar klasik bir tarih kitabı değil. Eduardo Galeano'nun bakışıyla bir tarih anlatısı okuyoruz. Yazar kaynakçaların en az kitabın kendisi kadar yer kaplayacağını görünce onları eklemekten vazgeçmiş. Bu da kitabı bilimsel bir tarih kitabı olmaktan çıkarmış. Galeano'nun da bilimsel bir tarihçi olma iddiası yok. Kitap, yaşamın ilk ortaya çıkışından günümüze kadar gelen süreci yazarın gözünden anlatıyor. Kısa parçalar halinde deneme yazıları, hikayeler ve notlardan oluşuyor. Galeano gazeteci kimliğini yazım tekniğine de yansıtmış. Tarihten kısa anları, olayları adeta bir gazete haberi havasında ama edebi bir üslubla anlatmış.
Büyük liderler, komutanlar, görkemli imparatorluklar kitabın konusu değil. Bu bir ezenler ve ezilenler tarihi. Eduardo Galeano kitap boyu bize zulüm gören kadınların, çocukların, Afrikalı zencilerin ve Latin Amerika yerlilerinin hikayelerini anlatıyor. Günümüzün "modern" toplumunun nasıl, kan ve vahşetle, adım adım inşa edildiğini okuyoruz. Kitabın ilk başlarında her zaman olduğu gibi notlar tutmaya çalıştım. Ama bir süre sonra vazgeçtim. Çünkü kısa kısa da olsa o kadar çok olay ve bilgi okuyorsunuz ki bunların hepsini kaydetmek ve akılda tutmaya çalışmak çok zorlaşıyor. Yazarın da genel kültür bilgisi vermeye çalışmadığını da okurken anlayabiliyorsunuz. Galeano'nun kısa metinleri bir araya gelince dehşet verici bir tabloya dönüşüyor. Yazar sade ve edebi üslubuyla size yaşananlara dair bir duygu yaşatmaya çalışıyor. Vicdan duygusu... Kendisine boşuna "dünyanın vicdanı" lakabı verilmemiş. Her satırda bu lakabı ne kadar hakeden bir yazar olduğunu görüyorsunuz.
Vicdansızlığın çok yaygınlaştığı günümüzde vicdanı hatırlayabilmek için okunması önemli...
Ölüleri gömmek insanlığın en eski ritüellerinden biri. Öyleki Homo Sapiens'den çok önce Neandertal insanlarının da ölülerini merasim eşliğinde gömdüklerine dair buluntular var. Ölen insanların yaşamlarına bir saygı ve onların anısını hafızalarda yaşatmanın bir yolu...
Unutulan Ruhların Çukuru da cenaze, hafıza, anılar ve acılar üzerine odaklanmış bir grafik roman. Ancak önemli bir farkla bu temaları tarihsel ve toplumsal çerçeve içinde işliyor. Anlatılan hikaye her ne kadar Franco diktatörlüğü dönemi yaşanan zulüm üzerineyse de aslında evrensel ölçekte insanlık dramı konu ediliyor.
Üzerine söylenecek çok söz var. Okuduğum en iyi grafik romanlar listesine üst sıralardan girdi. Paco Roca, Ev ve Kırışıklıklar albümlerinden tanıdığım çok usta bir çizer ve hikaye anlatıcısı. Özellikle Ev albümündeki çizgi kalitesi ve görsel anlatım becerisini bu kitapta daha da ilerletmiş. Sade, basit görünen ama gerçekten çok usta bir çizgisi var. Çizgi ile uğraşanların çok iyi bildiği gibi aynı sahneyi arka arkaya çizmek zor ve sıkcı bir iştir. Ama doğru yapıldığında hikayeye derinlik katar. Paco Roca belli ki çok disiplinli ve sabırlı bir çizer. Her bir kareyi azimle aynı tutarlılıkla usanmadan çizmiş. Ve bunu 290 küsur sayfada yapmış. Müthiş bir çizer emeği var. Gene Ev çizgiromanında kullandığına benzer renk paletiyle çalışmış. Akdeniz'in, İspanya'nın sıcak havasını yansıtan sıcak renk tonları sayfaları süslüyor. Sepya renginin daha hakim olduğunu kitabın ilk sayfalarında hemen görüyoruz. Bu, muhtemelen hikayenin unutma, hatırlama, anılar gibi temalarını vurgulamak için yapılmış bilinçli bir seçim. Zaten Paco Roca çalışmalarında genel olarak hafızayı ana eksene alan bir sanatçı. Diğer kitaplarında da bunu görmek mümkün.
Rodrigo Terrasa kitabın diğer yazarı. Kendisi bir gazeteci ve
Çizgi ve metnin buluştuğu çok keyifli bir okuma deneyimiydi. Karikatürist Mümin Durmaz'ın yaşamından kesitleri samimi üslubla anlattığı bir kitap. Durmaz, okuru çocukluğundaki İzmir'in sokaklarında dolaştırıp oradan İstanbul'un mizah dergilerinde geçen sabahlamalarına götürüyor. Özellikle ünlü duayen karikatürist Eflatun Nuri ile olan anılarını anlattığı sayfaların ayrı bir keyfi vardı. Yaşadığı ilginç olayları anlatırken bir yandan da çizgileriyle sayfaları süslüyor. Kitap ustaca çizilmiş illüstrasyonlarla dolu. Benim gibi çizgi severlere göre.
Her güzel sanatlar öğrencisinin karşılaştığı bir kitap. Bende öğrencilik dönemimde okuyup çok beğenmiştim. 25 yıl sonra yeniden okumak çok daha verimli oldu. Bazı kitapları tekrar okumak ya da not aldığınız yerleri gözden geçirmek ilk okumada dikkatinizi çekmeyen yeni şeyleri görmenizi sağlayabiliyor.
John Berger'in aynı adlı belgeselinden kitaplaştırdığı bu eser sanat tarihine ve günümüz popüler kültürüne farklı bir bakış getiriyor. Marksist bir dünya görüşüne sahip olan Berger sanat tarihini de bu perspektiften değerlendiren bir yazar. İlk bölüm kitaba ismini de veren görme biçimi konusu ile başlıyor. Görme kavramını felsefi bir yaklaşımla ele almış ve imgelerle görme biçimimiz arasındaki ilişkiyi vurgulamış. Kitabın devamında sanat tarihindeki çıplak kadın(nü) resimlerinden yağlıboya resim geleneğine ve bu konuların günümüz reklam imgelerine yansımalarını çok güzel bir biçimde ele alıyor. Resim, sahiplik, mal, mülk, cinsellik, tüketim ve bunların görme biçimimiz üzerindeki etkisi kitabın ana eksenini oluşturuyor.
Ancak Dünya sanat tarihi ve özellikle Avrupa resim tarihi ile ilgili genel bir bilginiz yoksa bu kitapta anlatılanlar biraz havada kalabilir. Çünkü kitap oldukça Avrupa yağlı boya resim geleneği üzerinden ilerliyor.
Sanat tarihine ilgi duyan herkesin okuması gereken bir kült eser.
Reklam