Eray Yıldız
@Erayyildizz
Manâya bakmayı bilmişse göz;
Güzel de bir, çirkin de.
Vicdan yoksunuysa eğer insan;
Zalim de bir, âlim de…
⸻
Teneke benim için sadece bir roman değil, aynı zamanda ileride üstlenmek istediğim mesleğin ağırlığını hissettiren bir eser oldu. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi okuyan ve gelecekte kaymakam olmayı hedefleyen biri olarak, kitapta anlatılan kaymakam karakterine ister istemez farklı bir gözle baktım.
Romanda genç ve tecrübesiz bir kaymakamın, sistemin baskısı, yerel güç odakları ve halkın beklentileri arasında nasıl sıkıştığını görüyoruz. Aslında bu durum bana şunu düşündürdü: Bir makam sahibi olmak, sadece yetki sahibi olmak değil; aynı zamanda ciddi bir karakter ve duruş meselesi. Çünkü bazen doğru olanı bilsen bile onu uygulayacak gücü ve cesareti bulmak her zaman kolay değil.
Kitap boyunca kaymakamın yaşadığı ikilemler, benim için sadece bir hikâye değil, adeta geleceğe dair bir uyarı gibiydi. “Ben olsam ne yapardım?” sorusunu sık sık kendime sordum. Adalet mi, düzen mi, yoksa baskıya boyun eğmek mi? İşte tam da bu noktada eserin değeri ortaya çıkıyor.
Yaşar Kemal, sade ama etkili anlatımıyla bize şunu gösteriyor: Devlet yönetimi kağıt üzerinde yazan kurallardan ibaret değil; insan, vicdan ve cesaretle şekillenen bir alan. Bu yüzden Teneke, özellikle benim gibi bu mesleği hedefleyen herkesin mutlaka okuması gereken bir eser.
Reklam
Toplum Sözleşmesi siyaset felsefesinin en önemli kitaplarından biri. Rousseau kitapta aslında çok temel bir sorunun peşinden gidiyor: İnsanlar özgür doğduğu halde neden bir otorite altında yaşar?
Rousseau’ya göre bir devletin meşru olabilmesi için güce değil halkın ortak iradesine dayanması gerekir. Bu yüzden kitapta “genel irade” kavramı oldukça önemli bir yerde duruyor ve gerçek egemenliğin halka ait olduğunu savunuyor.
Kitabı okurken dönemin mutlak monarşilerine ciddi bir eleştiri yapıldığını görmek zor değil. Bana göre en dikkat çekici tarafı ise özgürlük ile toplum düzeni arasındaki ilişkiyi tartışması.
Bu kitabı okurken en çok şunu düşündüm.Bir toplumun çöküşü bir anda olmuyor, yavaş yavaş başlıyor. Önce kitaplar gereksiz ilan ediliyor,sonra düşünmek yorucu bulunuyor, en sonunda insanlar sorgulamamayı tercih ediyor.
Fahrenheit 451 sadece kitap yakılan bir distopya değil aslında. Bu kitap bana göre düşünmenin, sorgulamanın ve birey olmanın hikâyesi. İnsanların mutlu olduklarına inandırıldığı ama aslında yüzeysel bir hayatın içinde kaybolduğu bir düzen anlatılıyor. Televizyonların hızlı tüketimin ve anlık hazların insanın içini nasıl boşalttığını çok çarpıcı bir şekilde gösteriyor.
Montag karakteri üzerinden şunu görüyoruz: İnsan bazen yanlışın içinde büyür ama bir kıvılcım yeter her şeyi sorgulamaya başlar. Asıl tehlike kitapların yanması değil insanların bunu normal karşılaması.
Bu kitap bana günümüzü de düşündürdü. Bilginin bu kadar hızlı aktığı bir çağda gerçekten düşünüyor muyuz yoksa sadece maruz mu kalıyoruz? Bradbury yıllar önce yazmış ama sanki bugünü anlatmış.
Söyleme Bilmesinler, bir ailenin dağılışını değil; hiçbir zaman gerçekten "bir" olamamış insanların aynı çatı altında birbirlerine nasıl yabancılaştığını anlatır. "Aman tadımız kaçmasın" diye diye kaçan hayatların, ertelenen mutlulukların ve halının altına süpürülenlerin, zamanla nasıl büyük bir dağa dönüştüğünün hikayesidir.
Mideyi Doyurmak Değil, Ruhu BeslemekDuygu ve Düşünce
Gazali’ye göre yemek yemek, sadece biyolojik bir zorunluluk değil, ibadet için gereken enerjiyi toplama aracıdır. Kitabın temeli şu niyete dayanır: "Yemeği, Allah’a kulluk edecek gücü kazanmak için yiyorum, lezzet almak için değil."
Gazali, yemek eylemini üç ana evreye ayırır ve her birine manevi bir anlam yükler: 1. Yemekten Önceki Edepler (Hazırlık)
2. Yemek Sırasındaki Edepler (Farkındalık)
3. Yemekten Sonraki Edepler (Şükür)
Gazali, yalnız yemeyi pek tavsiye etmez. Ona göre yemeğin en hayırlısı, "üzerinde çok el olan" (kalabalıkla yenen) yemektir. Misafire ikram etmek, arkadaşlarla bölüşmek, yemeğin maddi lezzetini manevi bir şölene dönüştürür.
İmam Gazali’nin Yeme-İçme Adabı, modern insanın "hızlı tüketim" kültürüne karşı sakin, düşünceli ve şükür dolu bir duruş sergiler. Bize şunu öğretir: Nasıl yediğin, nasıl yaşadığının aynasıdır.
Bu kitap, sadece sofrayı değil, insanın karakterini de düzenleyen zamansız bir klasiktir.