Yazarın okuduğum ikinci kitabı Kitab-ül hiyel; müteşebbis mucit Yafes Çelebi'den başlayarak kavuğunu devrettiği Filistini Calut ve onun da çırağı temiz yürekli Üzeyir'in farklı amaç ve arzularla çağın ötesinde, çağa yön verecek ve ses getirecek yeni makina keşif maceralarını anlatıyor. İhsan Oktay Anar, her seferinde beni hayretlere düşüren bir yazar, öyle ki; diğer yazarlardan ayrı olarak gerek kurgu gerekse kullandığı sofistike terimler onu edebiyat dünyasında farklı yere konumlandırıyor. Bu romanda da mühendisliğin tabiri caizse dibine vurmuş eğer ki tasarladığı makinaları ayrıntılı anlamaya kalkarsanız romanda ilerlemeniz pek mümkün olmayabilir. Bundan dolayı romanı kendi akışına bırakmanızda fayda var.
Öte yandan, romana gelecek olursak Yafes Çelebi ve Calut mizaç olarak hemen hemen benzer karakterler. Her ikisi de yeni keşifleri insanlığın yararına değil de adeta sonsuz bir iktidar hırsıyla (hileyle) yapıyorlar. Diğer taraftan romana sonradan dahil olan Calut'un çırağı Üzeyir ise kendisi bir mucize olan dünyada tahayyül etme arzusuyla yeni şeyler keşfetmenin peşinde. Zaten bunu istemeden de olsa kendini sıfırlayarak başarıyor da. Roman her ne kadar kurgu olsa da romanda tarihsel ve dönemin kültürel gerçekleri ile örtüşen olaylar mevcut.
Bununla beraber, romanların realizmden uzak olmasının romanları sığlıktan kurtaracağını ve farklı bir boyuta ulaştıracağı mealindeki yazarın roman içerisinde yapmış olduğu tespit, yazarın romanlarının tarzı ile alakalı durumuna ilişkin açık bir itirafıdır.
Beyaz Diş adlı dörtte bir köpek dörtte üç kurt kırmasının vahşi doğadan 20. yüzyıl 'modern dünyasına' geçiş serüveninde merhale merhale evcilleşme sürecini hayvanın kendi bakış açısından anlatan akıcılığıyla bir çırpıda bitirilebilecek bir roman. Romanda çoğu zaman acaba insan ırkının mı yoksa garip bir kurdun mu daha vahşi olabileceğini düşünüyorsunuz. Esasında cevabı belli olan bir soru ama siz yine de bu kadar mükemmellik atfedilen insanın hatırına bunu düşünüyorsunuz.
Romanda, efendi ve ona tabi bir kurt ilişkisi ile bana göre dönemin kıta Amerika sorunu olan köleliğe de bir eleştiri getirildiğini düşünmekteyim. Ayrıca Beyaz Diş'in adaptasyon marifetiyle her ortamın üstesinden gelebildiği, bir çok yerde onun başına gelenlere benzer olayların başka türdeşlerince aynı başarıyla karşılanmamasından ötürü türdeşlerinin yok olması hasebiyle evrim konusunun da uzağından geçen vurgular yapılmaktadır.
Son olarak romanın ana cümlesi zalimlikte insanoğlu ile kimsenin boy ölçüşemeyeceğidir. Zira kurdun bir dişi insanlığın ise sayısız silahları vardır.
