Tanabay ve atı Gülsarı'nın birlikte geçirdikleri son yolculuklarında Tanabay'ın kendi iç hesaplaşmasının anlatıldığı, biraz komünizm eleştirisi biraz kahramanın yaşadığı pişmanlıklarının barındığı bu romanda, yazar, esasında tüm ülkülerin, ideolojik saplantıların bir insan hayatı kadar değeri olmayacağını anlatmak istiyor. Romanda dramatik sonuca bağlanma var olsa da yazarın diğer romanlarındaki gibi okuyucunun kalbine saplanan, boğazını düğümleyen bir etki bırakmadığını düşünmekteyim.
İhsan Oktay Anar’ın bir kitabını ilk defa okudum fakat şu ana kadar böylesi bir yazarı neden okuyamadığıma çok pişmanım. Tek kelime ile muhteşem bir roman AMAT.
Roman deli marangoz diye anılan AMAT kalyonunun Nuh Ustasının deli kertesine ulaştığı AMAT’ta geçiyor. 40 yıllık bir denizcinin bile yazamayacağı bir teknikle yazılmasına rağmen oldukça akıcı ve anlaşılır bir roman AMAT. Bolca hicvin yapılması çoğu yerde sizlere kahkaha attırabilir bu bakımdan yalnızken okumanızda fayda var. Diyavol Paşa (Kaptan Efendi), Kırbaç Süleyman Reis, Abuzer Reis, Kazdağlı Tomarcı, Gobalez Baba gibi her biri ayrı ayrı efsane karakterleri barındıran bu kitap, yazarın masalsı anlatımıyla, sizleri zamanın nasıl geçtiğini anlamadığınız bir deniz yolculuğuna çıkaracak.
Hayata yalnız başlamış bir kişinin tüm hayatı boyunca bu yalnızlığı derinden hissettiği, söz konusu halin başta kendi ruhuna sonraları başkalarına zarar verdiği bir adamın (zebercet) portresi anlatılıyor kitapta. Bu anlamda, hayattaki birçok Zebercetlerin yaşantılarıyla ilişkilendirmek mümkün kahramanın hayatını.
Zebercet genlerinin şanssızı bir adam. Ufak tefek, çelimsiz ve alaya alınan. Bir bakıma ona çizilen kaderi oynuyor hayatında. Zebercet o kadar yalnız ki; gecikmeli Ankara treni ile kendisinin işlettiği Anayurt oteline gelip bir gece kalan ve yine geleceğini söyleyen kadının gelip hayatını değiştirmesini bekliyor. O öylesine yalnız ki; bir gün tanıştığı ergen delikanlıyı da kadını beklediği gibi arzuluyor. Zebercet’in hayata mağlup başlamadığı bir durumda muhakkak daha güzel bir yaşamı olabilirdi diye düşünüyor insan kitabı okurken. En azından daha renkli, daha katılımcı… Fakat onun hayatı işlettiği otelde tanık olduğu anlardan ibaret hemen hemen.
Anlatım tekniği olarak benzerine pek rastlanmayan bir kitap Anayurt Oteli. Bolca parantezlerin olduğu, kişi, zaman ve mekan geçişlerinin fazlaca yapıldığı özellikle basit ve tek cümle yapıları ile bir çok duygu ve düşüncenin ifade edildiği bir kitap olmasına rağmen çizdiği kasvetli hava ile okunması zor kitaplar sınıfında nitelendirilebilinir.
