Ediz
@Erleg
Yaz kızım; altı kişinin öldürüldüğü Forbes Cinayetleri zanlısı olarak yargılanan Doktor Ferit Özerdem artık ölmeye başladığı için teslim olmuştur.
439 okur puanı
Şubat 2020 tarihinde katıldı
Bu kitap Şevket Süreyya Aydemir’in aslında otobiyografisi. “Şunu yaptım, şurada doğdum.”dan ziyade, hikâyesini romanlaştırarak anlatmış. Hani İlber Ortaylı’nın “Bir Ömür Nasıl Yaşanır?” isimli bir kitabı var ya, işte bu başlığa layık bir ömür olarak Şevket Bey’i gösterebiliriz. Emrah Safa Gürkan da o dönemin insanlarını anlatırken nasıl hızlı yaşadıklarını, insanların ne kadar hızlı olgunlaştıklarını söylemişti. Mesela Enver Paşa’nın tüm ömrü 41 yıldır. Askerliği, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir numarası oluş hikayesi, İttihat ve Terakki – ki İttihat ve Terakki hakkında Şevket Süreyya Aydemir şöyle diyor: -
“İttihat ve Terakki liderlerine bizim neslimiz hem borçlu, hem de kırgındır. Borcumuz, en bayağı şekilde çürümüş hantal, çağ dışı ve her türlü haysiyetten yoksun bir istibdat idaresini cesur bir hamleyle çökertmelerinden ve genç nesle bir benlik gururu, bir gelecek ümidi aşılamalarından gelir. Kırgınlığımız ise, uyandırdıkları bu ümit için, bizim neslimize verdikleri hayal kırıklığındandır.”
Orta Asya ve Turan hikâyesi ve en son orada ölmesi 40 yıl içinde oldu. Bunun gibi bir örnek de Şevket Bey’in yaşamı. 1. Dünya Savaşı ile başlayan hikâyesi,
“-Hepiniz öleceksiniz! dedi.
Sonra bu cümleyi eksik buldu. Sözlerini:
-Hepimiz öleceğiz!
diye tamamladı ve ilave etti:
-Vatan kurtulacaktır!”
“İnsanın, icabında kendisini öldürebilmek imkanının ve hürriyetinin nasıl paha biçilmez bir saadet duygusu verebileceğini, o gün orada, iki ateş arasında ben de duydum.”
“Birinci Dünya Harbi içindeki karşılıklı Türk-Ermeni boğuşması ve hesaplaşması, öyle sanıyorum ki, insanlık tarihinin unutulması daha iyi olacak bir sayfasıdır.”
Anadolu’da bir Türk direnişi ve Türk devleti kurma hayali,
“Gerçi biz evvelce de Türk'tük. Fakat kendimize Türk diyemezdik. Türk sözü, birçok ırkları,
Reklam
(Cezaevinde, kendisi gibi sosyalist arkadaşlarıyla her toplantıda olduğu gibi fikirlerini konuşurlarken, her seferinde ateşli konuşmalar yapan bir komünist, kendi öz menfaatlerinden sıyrılmış bu insanların ne kadar kıymetli olduklarını, hatta insanüstü bir varlık olduklarını anlatır. Ardından kapı açılır da koğuşa sadece birkaç tane yeni karyola gelince, bunları anlatan kişi, kendi eski karyolasını atar ve herkesin bakışları arasında gider ve yeni karyolalardan birini kapar.)
Kolektif ruh, ferdin şahsına, şahsi rahatlığına ve menfaat kaygısına ilişkin olan hallerde demek ki bütün kuvvetini kaybediyordu. İşe yaramaz bir cihaz haline geline geliyordu. Ama bu küçük olay nedense beni çok üzdü ve düşündürdü.
Acaba hayat, onun dilediği gibi akar da, bir gün bu kapılar açılır ve ona:
- Buyur arkadaş! Artık söz senindir, vaat ettiğin dünya cennetini yap! derlerse ne olacaktı!
Tabii o zaman bu küçük karyola büyüyecek, büyüyecekti. Süslü, ipekli yatak odalarına, köşklere, saraylara inkılab edecekti.
Her rastladığım Rum, Ermeni mağaza sahiplerine "kapitalistlerin uşağı", daha kalantor ve şapkalı yabancılara da "kapitalist" diye sıfatlar yakıştırıyordum.
Onların dışında kalan insanlar da "proleter" yahut "yarı proleter"diler. Bir güzel evin penceresinden bir piyano sesi gelince, yahut önünden geçtiğim temizce bir köşkün terasında bir sofra kurulmuşsa:
- İşte hain sermayedarlar, çalınmış haklarımızı tıkınıp duruyorlar, diye bağırasım geliyordu.
Moskova'da Bir Beyefendi kitabının geçtiği otelin hala aktif olduğunu fark ettim bugün.
Bir gün de olsa kalmak lazım.