Prens, bir klasik olarak yüz yıllardır okunduğu hâlde dikkatimi çekmemişti. Ümit Özdağ’ın bir sokak gezisinde karşılaştığı gençlere “Yazılmış en iyi siyaset kitabı nedir?” diye sorduktan sonra, “Prens” diye cevap vermesi üzerine kitabı okumaya karar verdim.
15.yy’daki hükümdarlar için bir rehber kitap olarak kaleme aldığı bu eserinde Machiavelli, bir devletin uzun ve sağlıklı bir şekilde nasıl yönetebileceğinin tüyolarını veriyor. Kitabın bugün hâlâ klasik sayılmasının önemli bir sebebinin, bu tüyoların kişinin bir hükümdar olmasa dahi kendi hayatında alıp kullanabilmesi olduğunu düşünüyorum.
Prens’i, bir kere okuyup, etkilenip, bir kenara kaldırılabilecek bir kitap olarak görmüyorum. Prens, bundan sonra benim için bir baş ucu kitabıdır. Fırsat oldukça 5-10 sayfa okunarak yeni kazanımlar elde edilebilecek bir kitap.
Olay olay, durum durum anlatılmış bu kitabı bir bütün olarak özetlemek mümkün değil. Genel bir kısaltma ile anlaşılması imkânsız. Bu kitabın özeti alıntılarla yapılabilir.
“İnsanlar uğradıkları küçük zararların öcünü alırlar, ama büyük zararların öcünü almazlar.”
“Ve her kim yeni iyiliklerin büyük kişilere eski haksızlıkları unutturduğunu sanıyorsa, kendini aldatıyor demektir.”
“İşgalci, bir devleti ele geçirdiğinde, yapması gereken bütün yıkıcı şeyleri gözden geçirip hepsini bir anda yapmalıdır ki her gün yinelemek zorunda kalmasın. Ürkeklik ya da basiretsizlik nedeniyle başka türlü davranan kişi bıçağını hep elinde tutmak zorunda kalır.”
“Ve her şeyden önce bir prens uyruklarıyla öyle yaşamalıdır ki, iyi ya da kötü hiçbir olay, hareket tarzını değiştirmesini gerektirmesin.”
“Ve insanların doğası öyledir ki, hem yaptıkları hem gördükleri iyiliklerden ötürü yükümlülük duyarlar.”
“... İyi orduların olmadığı yerde iyi yasalar olamayacağı için ve iyi
PrensNiccolo Machiavelli · Can Yayınları · 201920,4bin okunma
Dalkavukluklardan kendini sakınmanın tek yolu, sana gerçeği söylemenin seni incitmeyeceğini insanların anlamasıdır; ne var ki, herkes sana gerçeği söyleyebildiğinde saygınlığını yitirirsin.