TURFANDA MI YOKSA TURFA MI?
Kitap, Tanzimat ve Meşrutiyet döneminin fikir insanlarından Mizancı Murat tarafından kaleme alınmış bir roman. Romana geçmeden önce Mizancı'daki Mizan nereden geliyor ona bakalım. Mizan, Murat Bey' in yayına bizzat hazırladığı gazetedir. Mizan gazetesinin verdiği şöhrete, etkiyle Murat Bey olmuş Mizancı Murat. Mizancı Murat gazeteci, romancı, tenkitçi, tarihçi...
Murat Bey'in tek romanı olan "Turfanda mı Yoksa Turfa mı?" dönemin sosyal, siyasi hayatını gözler önüne sürmektedir. Daha çok sosyal, siyasi tenkit eseridir diyebiliriz. Fikir itibarıyla iyi işlenmiş olan eser sanatkârane üslup kaygısı yaşamamaktadır. Bunu en çok bölümler arasındaki kopukluklardan anlıyoruz. Mizancı Murat'ın amacı kişiliğini yansıttığı bir fikir romanı yaratmak zannımca.
Fikir anlamında son derece başarılı bir eser.
Elbette şunu yazmadan da geçmek olmaz. Eseri günümüz Türkçesine aktaran Prof. Dr. Birol Emir kitabın başında Mizancı Murat ve eseri hakkında o kadar iyi ve ayrıntılı bilgiler paylaşmış ki bu metin başlı başına bir makale. Kitabı okuyalar da hak verecektir.