Nefti
@EvetNefti
25 okur puanı
Ocak 2020 tarihinde katıldı
Puan vermedi
Ah bartleby, seni özetleyen his ne de güzel ifade edilmişti: İnsan eşi benzeri görülmemiş son derece mantıksız bir şekilde yıldırıldığında en basit inancı konusunda bile bocalamaya başlaması ender görülen bir durum değildir..
..
Öyle değil midir aslında, insan ruhunun aykırılığı muazzam bir korunma ister. Pasif direniş denilen bu hissiyat ender rastlanılan bir durumdur. Ruhu genç tutan, dinamiklerini kendi içinde barındıran ve belki de en önemlisi sindiği yerde rahatsız edici bir kıpırtılık uyandıran.. Mühim olan bu hissiyata kapılabilmekte, kabullenebilmekte. Devamı için ufak kıvılcımlar uyandırabilmekte. Öyle işte Bartleby, her ne kadar "Şu an biraz makul olmamayı tercih ederim." desende, evvela yere düştü mü tohum, sonrası makûl bir bekleyiştir..
.. YirmşİkiKasımİkiBinYirmiİki..
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Sen neden burada değilsin..
Puan vermedi
Thoreau, ABD'nin Meksikaya karşı yürüttüğü emperyalist savaş sırasında konan nüfus başına vergiyi, " ödediği dolar bir adam öldürmek üzere, başka bir adam veya tüfek satın almaya yaramasın." gerekçesiyle vermeyi reddedince, bir gece hapiste yattı. Kendisinden on dört yaş büyük olan ve birçok özgürlükçü düşünceyi kendisi ile paylaşan Ralph Waldo Emerson, telaşla arkadaşını görmek üzere onun hücresine girer ve aralarında şöyle bir konuşma geçtiği söylenir ;
- "Henry, neden buradasın?"
- "Waldo, sen neden burada değilsin?"
..
İşte kitabı elime almak için yola çıkma yolculuğuna iten cümleler..
..
Sonra fikrimde beliren ilk işaret: Kim nerededir? Yerimizi biliyor muyuz?.. Sahi kaçımız biliyoruz nerde olduğunu, nerde olması gerektiğini.. Derin bir muamma. Diyor ya şair ; Bir muamma olarak doğdum ve bir bilmece olarak öleceğim..
Belki de bu yüzdendi şairin şiirlerindeki duru karmaşıklık, ki kendisi açıklıyor bu durumu :
- Çünkü kelimeler arasından bir uygun kelime seçme gibi şüpheli yolu geride bırakmış ve hangi kelime olursa olsun, onun aydınlandığı, bana aydınlık getirdiği yola girmiştim..
..
Öyle işte, hangi kelimenin, neresinden tutacağımı bilmediğim anlar olur. Yine de dilim döndükçe derim ki ; Okudukça uyanıyorum ve uyanıklık elbette bir şeyler eksiltir senden. Fakat şairi dinlemeye devam ediyorum ; Hayatı kendim için dokunur kılmak.Büyük tutkum bu..
..
Binbir his içinde satırlara sarılıyorum ; Madem insan insanın ümididir, madem çıkmadık canda ümit vardır ; bakalım kimde can kalmış..
..
Sonra üşüyorum, çünkü şu satırların nerden estiğini biliyordum artık ; Ölüler beni serinliğe yakıştıramaz..
..
Tekrar düşünceler alıyordu, neyi düzeltmeye çalışıyordum.. Demiyor muydu şair;
- Her şeyi düzeltmeye kalkışmanın yok ettiği..
..
Evet, her şeyi düzeltmeye kalkışmanın
Açık Ufuk
Puan vermedi
" Her insan bir abbaradır, her abbara bir umut!"
.
.
Bir hayat sığmıştır bazı satırlara..
.
.
Bir kitaptan ne bekleriz? Kendimce ;... diye başlayıp makul sebepler sıralamak elbette kolaya kaçmak olurdu fakat mühim olan zaten sorgulanandır. Bilinçdışı değil bizzat açık bir ufuk ile..
Ve yine devam edecek olursam galiba kitabın kaynağı da burdan geliyor. Öylesine açık öylesine derin bir ufuk istiyor. Bir yazarın, fikir dünyasını gün yüzüne çıkarmak için sadece tek bir pencereden değil, yeri geldiğinde sadece bir konu için bile Shakespeare'den tutun da İsmet Özel'e kadar bağlantı kurmasının eşsiz tadına varmak.
... Ben öyle bilirim ki yaşamak, berrak bir gökte çocuklar aşkına savaşmaktır... diyen İsmet Özel' in sözlerini kondurarak devam edersek eğer şunu iyi bilmeyiz ki hayata ikisinin de rengi sinmiştir.
.
Ve ancak birbirlerinden "sahip çıkabilen" ler sohbet edebilirler..sözünü heybemize alıp devam edelim.. Evet gerçekten düşündüren, tekrar tekrar düşündüren yazar aynı zamanda histen, kalpten bağımsız bir düşüncenin de aslında manasız olduğunu özellikle vurguluyor. Asıl akledenin kalp olduğuna naif bir biçimde değinerek bir yol daha seriyor önümüze ; yola ancak yolda kalarak cevap veririz, diyerek.
.
Ve en çok da kalbe dokunan taraflarından biri de kitabın sonlarına doğru yazarın:
"İnsan nisyan ile maluldür." diyerek yoluna devam etmesi. Ne tuhaf aslında tüm kitap boyunca işlediği şeylerin yine insana ve insana dair çelişkilere doğru kayması. Onca fikrin, hissiyatın derin bir anlam karmaşısı ile ilintili olması ayrı, insanın bunlara derin bir illiyet bağı ile bağlı olması da apayrı..
.
Satırlar dökmek varken galiba kitabı özetleyecek tek satır :
- " Üstümde yıldızlı gök, içimde ahlak yasası."
İnce memed..
"Duvarın dibinde resmim aldılar.
Ak kağıt üstünde tanıyın beni."
.
Böyle başlıyor İnce Memed hikayesi. Devam ediyor Yaşar Kemal : "Ben İnce Memed'e başladığımda 24 yaşındaydım. İnce Memed de 21 yaşındaydı. Ben İnce Memed'in dördüncü kitabını bitirdiğimde 60'ımı geçmiştim." Ne kadar da kitabı özetleyen cümleler aslında. Yıllara yayılan, onca duyguyu içinde barındıran,yaş aldıkça beraberinde yaşantıyı da alıp götüren bir eser. Her satırında etraftaki kokuları hissederek, Çukurova'nın sıcaklığından bunalarak, korkunun insan ruhu üzerindeki etkisine şaşarak, en çok da umudun ne denli büyük bir güce sahip olduğunu bir kere de anlıyorsunuz ya da hissediyorsunuz diyelim..
.
Ansızın gelip İnce Memed'in gözüne oturan o sarı ışık.. En çok da bunu istedim kitap boyunca. En çok bu ışıltıdan istedim gözlerimde. Bütün gücünü ordan alıyor gibiydi. Aşık olduğunda, nefret ettiğinde ve de umut ettiğinde yakasını bırakmazdı o sarı ışık. Öyle ki etrafındaki insanlar bile fark ederdi bunu. Tuhaf bir şey var bu adamda derlerdi. Bu denli hisli bir yüreğe sahip birinden beklenmedik bir şeydi onun yaptıkları. Şaşılacak şey doğrusu derlerdi. Ama kitap boyunca bilirdim ki en sert dallar en çok kırılan dallardır. Ne kadar eğilip bükülebiliyorsan o kadar kırılamıyorsundur. Bu fikir , dize dize işlenmişti kitapta.
.
İnsan okurken hisseder mi etraftaki kokuları, rüzgar sesini, gelen sesleri? İnce Memed ile beraber hissettik hepsini. Derin bir iz bıraktı kış geceleri üstümüzde. Çayırdikenliğini beraber verdik ateşe. Hüzünle karışık bir sevinç içinde izledik hatta. Mecburiyetlerin bazen ne kadar da güçlü olduğunu keşfettik. Nihayetinde, yaşantıların insan hayatında en büyük pusula olduğunu da birlikte öğrendik..
.
Sonra hepsini bir kenara bırakıp şu satırların altını çizdik ;
"İşte bunu yapmamalı.
Semerkant..
Semerkant... Şehirlerin Şahı...
.
.
Her ne kadar bu şekilde bilsek de, semerkant çok daha fazlası ya da eksiği değil mi?
.
.
Yolculuğumuza başlayalım..
. Ömer Hayyam
. Hasan Sabbah
. Nizâmülmülk
Üçünden de hangisi yok ki içimizde? Ömer Hayyam'ın merhameti, şefkati, duru fikirleri, gönül rahatlığı, huzuru ve sakinliği.
Elbette, içimizde nizamülmülk de gezinir. Engin bilgisi, ince zekası, sahiplenişi, ufuk açıcı hakimiyeti ve el değmemiş bakış açısı..
Ne var ki, bir yanımız da Hasan Sabbah.. Bir Alamut kalemiz yok ama vardı bizimde kalbimizin korunması, hayatına ördüğü duvarları bizim ruhumuza örmemiz kadar benzerdik onunla. Ve O, daha açıktı şiddetinde, zalimliğinde, bir o kadar korkusunda. Yalnız biz geceye tutunduk korkmak için, o ise gündüzleri bile kaçtı..
Üç ayrı yaşam hikayesi, üç ayrı karakter ve nazikçe birbirine değen tarafları.
Ömer Hayyam ve cihan, ayrı dünyanın insanları mı desek, aynı ruhlara sahip farklı iki ruh mu?
Aşk, benzerlik midir? Kendisini sevmekten başlar bütün hikayeler.
Tıpkı Ömer Hayyam'ın rubaileri etrafında dönen Benjamin ve Şirin gibi. Semerkant, hepsine şahitlik etmişti. Aşka, tutkuya, dostluğa, zalimliğe ve merhamete. Bu yüzden, Rubailer için binbir zorlukla yola çıktı Benjamin. Orda buldu ruhu ve bedeni. Ve kaybetti kendini.
Semerkant, okunsan mı yoksa hiç el değmemiş mi olsan bilemesem de bir kenara tutuşturalım varlığını..