Eylem
@Eyleem
İnsanlar kırıcıydı kitaplara sığındım.
Film bitmiş de, herkes salondan çıkarken, aklı son sahneye takılı kalmış, koltuğuna çakılı adam ruhuyla baktım. “Ulan,” dedim, bu milletin tarih kitabına ihtiyacı yok. Şarkıları peş peşe diz, koykasete, ver radyodan...
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Albert Camus, Yabancı adlı romanında, hayatı yaşamaya değer görmeyen, ölümü bile rahatsız edici bir doğallıkla kabullenebilen, etrafındaki insanların düşünce kalıplarından uzak bir karakterin birinci ağızdan hikayesini anlatıyor.
Kitap, söz konusu kahraman Meursault’un annesinin ölümü ile başlıyor. Meursault’un bu ölüm karşısında gösterdiği soğukkanlı tutum, hikayenin kalan kısmında baş kahramanımızı tanıdıkça, olağan görünmeye başlıyor. Çünkü o, hayatı istediği, arzu ettiği şekilde yaşamakla beraber, bu hayatı sorgulamaya ve başına gelen olaylar yüzünden üzülmeye değer görmemektedir. Fakat onun bu tutumu, çevresindeki insanlar tarafından anlaşılmaz, garip hatta tekinsiz bulunur. Ve ansızın, plansız ve tamamen tesadüfi bir biçimde gelişen cinayet sonunda, Meursault hayatının kendi kontrolünden çıkıp, çevresindeki bu insanların kontrolüne geçtiğini fark eder ve kitap trajik bir hal alır.
Sade bir dille ve aslında basit bir olay örgüsüyle, ‘neredeyse tamamen nesnel’ biçimde anlatılan bu kitap, okuyucuya geçirmeyi başardığı duygularla, en az Meursault kadar garip, tekinsiz ama etkileyici bir hikaye sunuyor.
Kitaptaki en alelade görünen karakterlerin bile – buna kaybolmuş bir köpek de dahil – hikayeye ne büyük bir katkıda bulunduğunu kitabı bitirdiğinizde anlıyor, en basit cümlelerin üzerine uzun uzun düşünülecek anlamlar taşıdığını fark ediyorsunuz. Bu nedenle bir değil, birçok kez okunabilecek, Le Monde’un yüzyılın yüz kitabı listesine taşıdığı, kolay kolay ölmeyecek bir eser. Herkese iyi okumalar dilerim.
Şimdi de olsa, yirmi yıl sonra da olsa yine bendim ölecek olan. Şu anda beni bu düşüncemde biraz üzen şey, yirmi yıl daha
yaşamayı düşünürken, yüreğimin korkunç derecede
hoplamasıydı. Ama onu bastırmak için, yirmi yıl sonra
yine o gün gelip çattığı zaman, düşüncelerimin ne
olacağını hayal etmek yetiyordu. Değil mi ki insan
ölecekti, öyleyse bunun ne zaman ve nasıl olacağı pek
önemli değildi. O halde (işin asıl güç yanı bu 'o halde'
sözcüğünün ifade ettiği anlamı gözden kaçırmamaktı),
evet o halde af dilekçemin kabul edilmemesine boyun eğmeliydim.