Eylül Beren
@Eyllberen
ilk emri yerine getiriyor.
Şu anda okuduğu kitap
Az önce Çehov'la yollarımı ayırdığımı söylemiştim ama gerçekten meraktan sırf sınırını görmek için; bir insan en fazla neyi anlatamaz diye okumaya devam ediyorum. Her metninde aynı şey: bir yere gitmek isteyenler, gidemeyenler, kalanlar. Ama ortada ne bir kırılma var ne bir yüzleşme. Her şey sürekli erteleniyor, sürekli askıda kalıyor. İnsan bir noktadan sonra “tamam, artık bir şey olsun” diye bekliyor ama olmuyor. Ben edebiyatta beklemek istemiyorum. Ben o bekleyişin sonucunu görmek istiyorum. Bir insanın içinde bir şey kırılacaksa, o kırılmayı hissetmek istiyorum. Ama burada herkes konuşuyor, düşünüyor, hayal kuruyor… ve hiçbir şey yapmıyor.
En çok da bu pasiflik sinir bozucu. Moskova’ya gitmek istiyorlar mesela — git. Bu kadar. Ama gitmezler. Çünkü Çehov’un dünyasında kimse gerçekten harekete geçmez. Bir süre sonra şu hissi veriyor: Hayatın en silik, en etkisiz hâlini izliyorum. Ne acı derinleşiyor ne mutluluk anlam kazanıyor. Her şey yarım, her şey eksik.
Açık söyleyeyim: Ben Çehov’da bir derinlik değil, bir yetersizlik hissediyorum.
Ve bu kadar tekrar eden, bu kadar sonuçsuz bir anlatının insanı etkilemesini de anlamıyorum.
Reklam
Anton Çehov ile kesin olarak yollarımı burada ayırdım. Vişne Bahçesi nedir, ne anlatır, gerçekten merak ettim ama sonunda şunu anladım: hiçbir şey.
Bir aile var, bir mülk var, bir geçmiş var… ama ortada ne gerçek bir çatışma var ne de insanın içine işleyecek bir derinlik. Herkes konuşuyor ama kimse bir yere varmıyor. Ev gidiyor, hayat dağılıyor ama insanın içinde en ufak bir sarsıntı bile olmuyor. Ben iki asır önce yaşamış bir ailenin olaysız dağılmasını izlemek zorunda mıyım gerçekten? Üstelik bu kadar ruhsuz bir şekilde?
Çehov’un derdi belli: hayatın sıradanlığını göstermek. Ama ben edebiyatta sıradanlık görmek istemiyorum. Ben bir karakterin içine girmek, onunla yanmak, onunla yıkılmak istiyorum. Burada ise sadece uzaktan bakıyorum. Ne acı bana geçiyor ne de bir anlam kalıyor.
Açık konuşayım: Bu metin bana hiçbir şey hissettirmedi. Ne üzüldüm, ne sinirlendim, ne de etkilendim. Sadece ‘e peki şimdi ne oldu?’ diye kaldım. Eğer edebiyat buysa, ben o edebiyatı istemiyorum.
Benim aradığım şey bu değil.
Katlanılması zor bir tecrübeydi. Ben edebiyatta insan görmek istiyorum. Zaafıyla, hatasıyla, çöküşüyle… Ama burada gördüğüm şey insan değil, siliklik. Bu kadar etkisiz, bu kadar iz bırakmayan karakterleri okumak bana zaman kaybı gibi geldi.
