… Peki, neden Mustafa Kemal? Damat Ferit, neden tüm planlarını altüst edecek bu genç ve hırslı kumandanı kendi eliyle Anadolu'ya yollamış, üstelik tüm askerî ve sivil makamlar üzerinde geniş yetkilerle donatarak kendisinin ülke çapında bir milli direniş örgütlemesinin önünü açmıştır? Altı yüzyıllık bir saltanatı ve 13 yüzyıllık hilafeti gözünü kırpmadan kaldıracak, tüm hanedanı sınır dışı edecek birinin Anadolu'ya geçmesine Vahdettin neden izin vermiştir? Yoksa hakikaten, bazılarının iddia ettiği gibi, kendisine gizli bir görev yük- lenmiş ve Anadolu'da bir direniş örgütlemesi talimatı mı verilmiştir?
Tabii ki hayır. Vahdettin'in Mustafa Kemal'e asıl şimdi yapacağı hizmetin bundan öncekilerden çok daha önemli olduğunu belirttiği ve, “Paşa, devleti kurtarabilirsin,” dediği doğrudur. Ancak, kastı, İngilizlerin suyuna giderek daha büyük felaketleri önlemektir. Asayişi sağlaması yeterlidir. Zaten kendisinin ve favori sadrazamı Ferit Paşa'nın tüm eylemleri de bir Milli Mücadele fikrine temelden karşı olduklarına işaret etmektedir. Bir direniş örgütleyeceğini anlar anlamaz Mustafa Kemal'i Anadolu'dan geri çağırmışlardır. İleride idamı için fetva çıkaracaklardır. İstanbul resmen işgal edilip son Osmanlı meclisi dağıtıldıktan sonra dahi bir ordu toplayıp Ankara'nın üzerine yürümekten çekinmeyeceklerdir. Büyük Millet Meclisi en azından Sakarya Meydan Muharebesi'ne kadar Vahdettin'le uyumlu çalışma isteği sergilemiş, ancak son Osmanlı padişahı bu meclisi tanımaktan bile imtina etmiştir…