Fatime Tülübaş
@FtmTlbs
SADECE VE SADECE KİTAP
Bursa
270 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
10/10
Beğendi
·2023 26. kitabı
Kitabın tam künyesi : Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlarından çıkan, Hesiodos’un Theeogonia ile İşler ve Günler kitabları, Çevirmen Azra Erhat’ın İncelemesi.
Hesiodos’un 2 kitabı günümüze kadar ulaşabilmiş. Bunlardan ilki Thegonia ( Tanrıların Doğuşu ) diğeri ise İşler ve Günler. Her ikisi kitapta 80 syf yer işgal ediyor. Kitap ise 280 syf. Geri kalan 200 sayfa Azra Erhatın İncelemesi ve genişçe bir Sözlük.
Benim için yararlı bir okuma oldu. Thegonia’yı okuduğunuzda Yunan mitolojisindeki Tanrıların masalsı tarihinin sunulduğunu sanabilirsiniz ilk etapta. Aslında çoğu kimsede böyle algılamış. Bu adların ve olayların hepsinin simgesel bir müteşabihat – benzetme yöntemi ile anlatım – olduğu o kadar açık ve net ki. İnsanoğlunun çevresini oluşturan alemi anlama,anlamlandırma çabası.
Kabaca özetleyeyim. İlk önce Kaos vardı. Ve her şey bundan çıktı. Kaos bir başlangıç noktası, ondan öncesi yok. Peki Kaos tan çıkan ne . Gea ve Eros, bir de Erebos ve Nyks. Gea kendi içinden Uranos u çıkarıyor. Gea dişil bir öğe. Ve Uranos Gea yı çevreliyor ve onunla birleşiyor ve bir sürü vahşi varlık çıkarıyor. Aynı şekilde Erebos ve Nyks te öyle. Uranos ve Gea ‘nın 6 dişi ve 6 da eril olmak üzere 12 adet Titan adı verilen evladı oluyor. Bunların en küçüğü Kronos. Zeus’un babası. Anlatının bağlandığı yer Zeus. Bu Zeus anlatısı. Daha çok onlarca yüzlerce isim var ama bu kadarı bile kafanızı karıştırmıştır. Anlatıda Zeus ve kardeşleri ve onların soyuna “ Tanrılar “ deniyor. Zeusun Babasının ve kardeşlerinin soyuna da “ Titanlar “.
Kaos’u saymazsak
1. Nesil, ilk varlıklar. Gea ve Uranos ve Eros, Erobos ve Nyks – Bu son üçüne sonra değinecem –
2. Nesil ise Gea ve Uranostan çıkanlar. İlk canavarlar Yüzkollular, tek gözlüler denilen Kylopslar ve 12 Titan
3. Nesil ise Zeus ve avanesi dediğim
Fatime Tülübaş
Kaleminize ve yüreğiniz sağlık.. Hayran kaldım.. Ve farklı bir bakış açısı kazandım sayenizde ki kafamda bazı şeyler daha da netleşti 😊
İşler, günler, Kadınlar, Tanrılar, Öğütler
Hesiodos’u daha önce okumuştum. Ama felsefe tarihi çalışırken bir kez daha elime aldım. Gözden geçirmek iyi geldi; çünkü her okuyuşta insan başka açılardan bakıyor ve ilk seferde dikkatini çekmeyen satırların farkına varıyor.
Theogonia, evrenin oluşumu, tanrıların doğumu, soylar, kavgalar ve düzenler üzerine yazılmış mitolojik bir destan. Okurken ister istemez başka anlatılar da zihnimde canlandı ya da belki ben benzettim: Babil Yaratılış Destanı, Kutadgu Bilig, Dede Korkut, Gılgamış… Sanki her birinden serpintiler vardı ara ara. Aslında belki de tam tersi: Her biri ondan esinlendi. Zamanlar, kültürler, coğrafyalar değişse de insanın evrene ve yaşama anlam verme uğraşı hep vardı ve hâlâ devam ediyor.
Saymakla bitmeyecek tanrılar, tanrıçalar, melez varlıklar... Thales’in “Her şey tanrılarla doludur” sözü burada ete kemiğe bürünüyor. O kadar çok tanrı ve tanrıçanın ismini ezberlemek bana göre imkânsız hem ne gerek var zaten? :) Çünkü asıl mesele onların hikâyelerinde, ilişkilerinde, kavga ve ittifaklarında saklı.
İşler ve Günler ise gündelik hayat, çalışmak, geçim, insanlar arası ilişkiler, adalet, zamanın döngüsü, mevsimler... Her satırında öğütler, deyişler... Bazen bir bilgenin, bazen yaşlı bir babanın, bazen köy yerinden bir dedenin sesi gibi. Anadolu’nun izlerini taşıdığının kanıtı adeta. Özellikle insanın yaşamına, emeğe, geçime dair öğütler hâlâ geçerli; çünkü yaşamanın çilesi binlerce yıldır çok değişmedi.
Ama işte tam orada, tüm bu kadim sesin içine başka bir ses karışıyor: Kadın düşmanlığı.
Kadına dair öyle sözler, öyle betimlemeler var ki, metni bırakıp uzun uzun Hesiodos’la konuştum. Evet, gerçekten konuştum :)
“Karını parayla satın al”, “takıp takıştırıp kıçını sallayıp aklını çelmesin”, “kadının gözü ambarında” gibi ifadeler var. Diyor ki: “ha kadına
Yüksel Yüksel isimli okura yanıt verildi
Fatime Tülübaş
Çok teşekkür ederim beğenip dile getirmenize sevindim 😊 hemen okuyorum