Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde kurulan Cumhuriyetimiz bugün 100
yaşındadır. Türk milletinin tarih yolculuğundaki varoluş mücadelesi Cumhuriyet’in ilanı
ile taçlanmıştır. Bu bağlamda, İsmail Küçükkaya’nın İlber Ortaylı ile yapmış olduğu röportajın
kaleme alınmasıyla ortaya çıkan Cumhuriyet’in
İlk Yüzyılı (1923-2023) yakın tarihimize dair bize
söyledikleri açısından oldukça önemlidir. Ortaylı’nın aydın tarihçi kimliği, tarihsel olaylarla günümüz arasında bağ kurması, bu eseri değerli
kılan diğer yanıdır. Eser, imparatorluğu cumhuriyet yapan değerlerin ve mücadelenin neler olduğunu merak edenler için içerisinde cevaplar
barındırmaktadır.
Tanzimat dönemi modernleşme hareketleri ile
başlayıp II. Abdülhamid dönemi, Millî Mücadele, Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve silah arkadaşları, tek partili dönem, 1950, 1960 ve 1980’li yıllar,
günümüze etki eden güncel konular da dâhil olmak üzere son yüzyılımıza ait kırılma noktaları
anlatılmaya çalışılmıştır. Bahsi geçen dönemlerin tarihsel serüveni Ortaylı’nın yorumlarıyla
okuyucuya keyifli bir biçimde aktarılmıştır.
İlber Ortaylı, eserin başlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin Osmanlı İmparatorluğu’nun bakiyesi
üzerinde kurulduğunu ve mirasçısı olduğunu şu
cümleleri ile belirtmektedir: “Türkiye Cumhuriyeti’nin üzerine kurulduğu topraklar Osmanlı
Devleti’nin anavatanıdır. Bu nedenle cumhuriyetle beraber devlet devam ediyor; diliyle, diniyle, toprağıyla ve insanlarıyla elbette Osmanlı’nın
halefi biziz. Türkiye bir ‘reddi miras’ hakkına sahip değil.” diyerek, Osmanlı İmparatorluğu ile
Türkiye Cumhuriyeti arasındaki kültürel, siyasal,
idari ve hukuki devamlılıkları vurgulamıştır.
Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal
Atatürk’ün, arkadaşlarının arasından nasıl sıyrıldığı, karakteri, askeri dehası, içine doğduğu ve
büyüğü koşullar eserde