Ahmet Haşim Delibaş
@HasimDel
olan bitenin alacakaranlığında...
Homo Demens'in Yönetimdeki İzleri
İktidar işte bu bölge (devlet, yönetim, polis, ordu) içinde genel denetimi elinde tutar, fakat mükemmel antropolog William Shakespeare'in gösterdiği gibi sapiens'in deliliğinin, çılgınlığının, hayallerinin ve iştahasının mayalandığı ve zincirinden boşandığı bu bölge denetim altında değildir.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Uzmanlaşma Sonucu Tam-Tekmil İnsanın Yitimi
Uzmanlaşma, toplumsal sistemlerin karmaşıklığını devasa biçimde ilerletecek, ürünleri, zenginlikleri, alışverişi, iletişimi katlayacak, her alanda yenilikleri teşvik edecektir. Uygarlıkların doğuşuna yol açacaktır. Noolojik uzmanlaşma -sanat ve düşün pratiklerindeki uzmanlaşma- estetik, felsefi ve bilimsel olağanüstü gelişmelere kaynaklık edecektir. Ancak, bireysel düzlemde uzmanlaşma, eski toplumun ürettiği çokişlevli ve çokyönlü insan türünde bir bozulmaya sebep olacaktır. Bu insan, doğanın bütün hallerini bilen, kendi aletini, silahını, evini, çocukları için oyuncaklar üreten, yeteneklerinden istifadede benzersiz bir incelik ve maharete erişmiş bir insan türüydü. Bu "tam tekmil" insan yerini, bilhassa da şehirlerde, yetenekleri sadece birkaç özel yeteneği öne çıkacak şekilde dumura uğramış bireye bırakır ve toplumsal karmaşıklığın uzmanlaşma yoluyla gelişmesinin bedelini, çoğu insan tartışmasız bir kişilik fakirleşmesiyle öder.
Dışardan Evlenme, İnsan Türünün Korunumu
Dışarıdan evlenme genetik karışımı nüfus yönünden genişletir, dolayısıyla da bireyler arasındaki farklılıkları artırır. Ama aynı zamanda grup içinde soy dallanmasını engeller ve sapiens'e değin yeni türler doğuran biyolojik et sürecini, etnik ve bireysel çeşitlenme süreci lehine durdurur. Nitekim türeşik bir alfa erkeği için alabildiğine dişiyi ve bilhassa da kızlarını dölleyerek, iki kuşak içerisinde yeni bir biyolojik-toplumsal grup yaratacak şekilde soybaşı olma imkânı kalmamıştır. Başka deyişle bireysel biyolojik mutasyon artık kapalı, küçük bir grup içinde gerçekleşmemekte, bu grup farklılığını kesinleştirememekte; bu farklılığı artırarak sonunda yeni bir tür ortaya çıkaracak başka mutasyonlar ortaya çıkamamaktadır. [...] Böylece dışarıdan evlenme etnik farklılaşmayı, bireysel tikelliklerin gelişimini desteklemiş ve bunu yaparken de insan türünün çok sayıda türler halinde parçalanmasını önlemiştir. Irkların ve etnik grupların farklılığına rağmen ve bu farklılıklar dolayımında, uçsuz bucaksız gezegene yayılmış insan türü eski toplum sayesinde birliğini muhafaza etmiştir.
Aynı Matristen Türeyen Çeşitlilik
Birkaç on milyon içinde Homo sapiens'i bütün yeryüzüne yayan büyük göç eski toplumun göçüdür. Bu göçe ırkların, etnilerin, kültürlerin, dillerin, mitlerin ve tanrıların olağanüstü çeşitlenmesi eşlik etmiştir. [...] Fakat bu aşırı çeşitlilik aynı örgütleyici matristen türer. Bütün bu toplumlar ilkel toplumun hiyerarşik yapısını sürdürür. Hepsi de kültürün üretici unsur olduğu bir sistem üzerinde temellenir. Hepsi çift eklemli dili kullanırlar. Hepsinde akrabalık, evlilik, dışarıdan evlenme, ayinler, mitler, büyü, doğum ve ölüm törenleri, ölümden sonraya inanç, sanat, dans ve şarkıya dair kurallar vardır. Bu temel birlik o kadar dikkate değerdir ki, Hockett ve Asher ile birlikte, büyük göçten önce, tam da bu göçü mümkün kılan bir "seçici ödülü eski topluma kazandıran insani (sapiens devrimi diyebileceğimiz) bir devrimin gerçekleşmiş olduğu düşünülebilir.