Kitapta adalet sistemini eleştiren çok ciddi bir kara mizah söz konusu. Kitap boyunca oradan oraya koşturarak bilmediğimiz bir suçumuzdan kurtulmaya çalışıyoruz. Bunu yaparken ise en yakın yardımcımız hasta bir avukat. K. , davalı olduğunu öğrendikten sonra durumu ilk başlarda pek ciddiye almazken, zamanla bilmediği suçundan dolayı kendi içinde esirleşiyor ve yalnızlaşıyor. Bu süreç oldukça net ve aşama aşama işlenerek anlatılmış. Yargıya yön verenler ile halk arasındaki keskin duvar ise kitaptaki bir diğer önemli nokta. Örneğin K, duruşmanın yapılacağı apartmana girdiğinde bir çok kişi ile karşılaşıyor ve içerideki insanların bu kadar havasız ve sıcak bir yerde nasıl kalabildiklerini düşünüyor. Kendisi ise bayılma noktasına geliyor. İçeridekiler ise durumdan hiçbir şekilde şikayetçi değil ve hatta K. yı dışarıya çıkardıklarında kendileri binanın içinde kalmayı tercih ediyorlar. Bunun sebebi ise dışardaki temiz havanın onlara kötü gelecek olması. Bu havasız çalışma ortamı K. ‘nin son yardım almaya çalıştığı kişi olan ressamın odasında da geçerli. Franz Kafka bu betimleme ile tam olarak neyi anlatmak istedi bilmiyorum ama benim düşüncem iki kesim arasındaki farklılığın solunan havada bile net bir şekilde ortaya konabildiğidir. Spoiler Kitabın sonuda davanın çözülmüş olmasını çok isterdim ama olmadı ne dava çözüldü ne de jesef K kurtulabildi . Kitabın sonunda memurlar ile ölüme giden K., karşı apartmanın dairesinde kendisine doğru uzanan bir el görüyor fakat ölümden kurtulamıyor. Yargının bu kadar kuvvetli olduğu, insanların onun karşısında ne kadar aciz kaldığının resmedildiği bu kitapta; o uzanan el hala bir umut olabileceğini gösteriyor bizlere. Belki K.’nın kurtuluşunu sağlayamadı fakat diğerleri için, insanlık için uzanan o el umudun bir simgesi.

1000Kitap