Kitapzâde
@KFidan
Okuduklarımdan seçtiklerimin Arşividir bu Hesap...
İnternette bilgi çöplüğünde kaybolma; aç bir kitap....
Dünyada en güzel mekân, bir atın sırtıdır. En hayırlı dost da şu zamanda kitaptır...
Adana
Mersin/Bozyazı, 1994
258 okur puanı
Ekim 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Farklı kültürel çevrelere hitap eden bir konuşmacı, hangi tür misallerle ortak bir zeminde buluşabilir? Doğru seçilmiş bir misal, aradaki mesafeyi nasıl samimi bir yakınlığa dönüştürür?
Bu konuya kitapta özellikle eğildik. Eskilerin çok güzel bir sözü vardır. Anadolu’da anneler, kızlarına evlilik nasihati verirken der ki:
“Gelin gittiğin evde herkes körse, sen de bir gözünü kıs.”
Bu, şu demektir: İnsan, bulunduğu ortamın kültürel yapısına, hassasiyetlerine ve dünyaya bakışına uyum sağlamalıdır. Sürekli rüzgâra karşı durmak, insanı yıpratmaktan başka bir işe yaramaz.
Konuşma yaptığımız insanlarla önce bir ünsiyet, yani yakınlık kurmalıyız. Bu, bir köprü inşa etmektir. Bir öğretmenle, bir esnafla, bir çiftçiyle konuşurken önce ortak bir dil oluştururuz. Doğrudan konuya girmek, çoğu zaman soğuk ve itici bir etki bırakır.
Bazen kısa bir hikaye, bazen yerinde bir nükte, bazen de küçük bir hâl-hatır sorusu, ortamı yumuşatır. Doğru misal, dinleyicinin “Bu beni anlıyor” duygusunu hissetmesini sağlar. İşte o anda mesafe samimiyete dönüşür.
Eskiler, insanlarla ilişkiyi, ateşle ilişkiye benzetir:
“Çok yaklaşma yanarsın, çok uzaklaşma donarsın.”
Ağızdan çıkan kelimeler, karakterin yansımasıdır. Mesela “sokak ağzı” deriz. Ya da “çok kitabî konuşuyor” deriz. Kelime bilgisi olan ölçüp biçer öyle konuşur. Bilmeyen ise kelimelerin içine, züccaciye dükkanına giren fil gibi girer de neyi kırdığını, neyi döktüğünü bilmez.
Nörobilim uzmanları, kelimelerin anlamlarına vâkıf olmanın beyinde daha hızlı nöral bağlantılar kurduğunu ve daha kalıcı izler bıraktığını belirtir. Çok kelime bilmek ya da kelimeleri daha iyi tanımak, beyin gelişimini etkinleştirir. “Derin kodlama” soyut bir iddia değil; beyinde gözlemlenebilir bir gerçekliktir. Beyin gelişimi, bilinen kelime sayısıyla doğru orantılı olarak artar. Araştırmalar gösteriyor ki kelime dağarcığı zengin kişiler, aynı durumu farklı kavramlarla düşünebildiği için çözümü daha iyi görür.
Örneğin iletişim kelimesini ele alalım. “İletişim = haberleşme” olduğunu bilmek ile “iletişim = communis (ortaklık)”, yani “ortak anlam kurmak” olduğunu bilmek, beyin için aynı şey değildir. Çünkü beyin, kelimeyi ezber olmaktan çıkarır; onu anlamlı bir yapıtaşına dönüştürür. Yani kelimeleri “etiket” olarak değil, bir ağ olarak işler. Nörobilime göre bir kelime, beyinde tek bir noktada durmaz: Anlam, ses, duygu, çağrışım ve deneyim beyin farklı bölgelerinde temsil edilir; bu bölgeler arasında bağlantılar ve anlamsal ağlar kurulur.
Yapılan bilimsel araştırmalar, daha fazla ve daha ince ayrımlı kelimeye sahip olan kişilerin duygularını daha iyi düzenlediğini, stresi daha sağlıklı yönettiğini ve insanlarla daha güçlü iletişim kurduğunu göstermektedir. Kelime dağarcığı geniş bireylerin daha analitik, daha ayrıntılı düşündüğü ve iletişimde daha esnek olduğu da modern araştırmalarla ortaya konmuştur.