SABATAİSTLER: Müslüman Gibi Yaşayanlar Ama Kendilerini Gizlice “Gerçek Yahudi” Olarak Görenler
İsrail’in önde gelen gazetelerinden @ haaretzcom, 9 Nisan 2026 tarihinde “Jewish World” bölümünde yayımladığı kapsamlı makalesinde gizemli bir topluluğu mercek altına aldı.
Makalenin başlığı: “They Live as Muslims – but Secretly See Themselves as the True Jews” (Müslüman Gibi Yaşayanlar – Ama Gizlice Kendilerini Gerçek Yahudiler Olarak Görenler).
Makale, Tel Aviv Üniversitesi tarihçilerinden Dr. Hadar Feldman Samet’in uzun yıllardır sürdürdüğü araştırmalara dayanıyor. Dr. Samet, Sabbateanlar (Sabataycılar ya da Türkçe adıyla Dönmeler) olarak bilinen bu grubu inceliyor.
Bu topluluk, dışarıya karşı Müslüman olarak yaşıyor, Müslüman ritüellerine katılıyor ve toplumla bütünleşiyor. Ancak iç dünyalarında kendilerini“gerçek Yahudiler” olarak görüyor ve 17. yüzyılda mesih ilan edilen Sabatay Sevi’ye olan inançlarını gizlice sürdürüyor.
Tarihi Arka Plan
Hareket, 1660’larda hem Avrupa’da hem de Osmanlı İmparatorluğu’nda güçlü bir mesih beklentisi sırasında doğdu. Sabatay Sevi, binlerce Yahudi tarafından Mesih olarak kabul edildi.
1666’da Osmanlı yönetimi tarafından idam tehdidiyle karşı karşıya kalan Sevi, İslam’a geçti. Ölümünden (1676) sonra takipçilerinin bir kısmı da görünüşte Müslüman oldu ancak asıl inançlarını terk etmedi.
Bu kişiler ve torunları Osmanlı’da “Dönme” olarak anıldı. Özellikle Selanik, İstanbul ve İzmir gibi merkezlerde yoğunlaştılar. Zamanla Müslüman toplumla kültürel ve sosyal entegrasyon yaşadılar; Müslüman isimler kullandılar, ritüellere katıldılar ve evlilikler yoluyla topluma karıştılar.
Ancak kapalı gruplar halinde, gizli ritüeller, dualar, ilahiler ve metinler aracılığıyla Sabataycı kimliklerini nesiller boyu aktardılar.
Bu topluluk, Yahudi