"Resmi Tůrkiye" farkında olmadan ve istemeden yeni bir din yaratmıştır. Ondokuzuncu asır sonu ve yirminci asır başında bu ideolojinin temellerini atan ideologlarin kendilerinin "akl-i selim"in peygamberi olduğu bir dinin můritleri olduklarinı belirtmiş olmalari bir tesadûf degildir .. Bu kendi ortodoksluğunu yaratan yeni din, literatůre "laik insan" kavramını hediye etmiş hediye etmekle kalmamiș, çesitli semboller aracılığıyla kitlelere inanç aşlamaya gayret etmiştir.
Bu itibarla bozulmanın sorumlusu, Īslâm'ı siyasal sistem olarak hayattan uzaklaştıran, bu değişime ses çıkarmayan
ve Islâmî sistemi tesis etmek için çalışmayanlardır.
Důnyanın en rind, en kalender ve en můsamahalı bir insanı olan Mustafa Kemal, bir yabancının, hasseten bir Avrupalı yabancının bulunduğu yerde, důnyan en kaygılı, en tedirgin ve en alıngan adamlarından biri haline girerdi.