Yazar:
Onur Atalay
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
360
Basım Tarihi:
7 Eylül 2018
Yayınevi:
İletişim Yayıncılık
ISBN:
9789750524653
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Türkiye Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal' in 1920-30' larda dönemin elitleri tarafından kutsallaşmasını aşama aşama anlatan yazar bilimsel bir titizlikle çalışmış. Kitabın giriş kısmında dönemin diğer Avrupalı liderleri tahlil ediliyor sonrasında Mustafa Kemal' in önce kurtarıcı, Mesih sonra Peygamber ve son olarak Tanrı seviyesine çıkarılması ve bunu dönemin medya, bürokrasi, kültür kurumları ve sanatçılar eliyle yapıldığı anlatılıyor.
Mustafa Kemal'in bu duruma sessiz kalması, onaylaması anlamına gelir mi? Yahut o bu kutsallaşmadan memnun mu? Yazara göre evet, bunun sebebi kendisi için yazılan mistik metinlere övgüsü, yazanlara ise ödül mahiyetinde taltifler verilmesi olarak gösteriliyor.
Mustafa Kemal'in ölümü ve İnönü'nün bu oluşan Tanrı imajını yıkmasının pek çok kemalist elitte oluşturduğu hayal kırıklığı da yine dile getiriliyor.
Kemalizm'in seküler bir din haline gelirken İslam'dan aldığı malzemeleri kullanması, toplumun belki bu yeni ideolojiyi kabullenmesi için ancak yazılan metinler korkunç seviyede bir beşer tapıcılığı içeriyor.
Bunları söylerken amaç kimseye hakaret etmek değil bir döneme ışık tutmak bazı şeyleri doğru okumak.
Sonuç olarak kitabı tavsiye ediyorum. Keyifli okumalar.
Kemalizm Dini?
Bu kitabı sadece dışına bakıp hoşuma gittiği için almıştım ancak beni büyük bir hayal kırıklığına uğrattı… Kitapta açıkça Ermenilerin soykırıma uğradığı savunulmakla kalmamış Türklerin sömürgeci bir devlet olduğu ima edilmiştir. Kemalizm ideolojisi zorlama teşbihlerle nazizmle kıyaslanmıştır. Yazarın sayfa sonlarına eklediği dipnotların çoğu ise kendi gibi düşünen yazarların çalışmalarından alıntılardır. Genel olarak kitapta anlatılmak istenen Kemalizmin islam düşmanı bir din olduğu ve nazizm ideolojisine ne kadar benzediğidir. Bitirmek için kendimi zorladım ve benim için gerçekten dayanılması zor bir yolculuk oldu. Vatanperver birinin böyle bir kitabı kaleme alması mümkün değildir. Aksine böyle bir çalışma ancak Türk düşmanı birinin elinden çıkabilir. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan birinin Mustafa Kemal Atatürk hakkında böyle cümleler kaleme alması ne üzücü.
Es-Selam-u Aleykum!
Allah'ın selamı ne kadar güzel, insana tarifsiz bir mutluluk veriyor. Hiçbir putun önünde eğilmemenin insana kazandırdıkları hele.. Tarifsiz!..
Selamdan sonra sonra kelam gelir. "Herkesin dini kendinedir." Buna inandığım için bir Müslüman olarak, başkalarının inancına da saygı duyuyorum elbette. Ama şöyle önemli bir husus var. Birilerinin olmamasına rağmen zorla Müslüman hatta hafız ilan edilmesinden oldukça rahatsızlık duyuyorum. Bu zaten öncelikle o kişinin kendisine hakaret etmiş gibi olur. Mesela ben Müslüman olduğumu söylediğim halde ve etrafımdakiler de bunu bildiği halde başkaları ben öldükten sonra hayır o harika bir yahudi dese kemiklerim sızlardı. Neyse yani herkesin dini kendisine mübarek olsun.
Kitaba gelecek olursak, Kemalizm dinini çok ayrıntılı bir şekilde kendi ağızlarından ve yavaş yavaş bir seküler din haline geldiğini okuyoruz. Adamlar bunu böyle kabul ediyor ve kitaplar yazmışlar. Niye inkar ediliyor anlamıyorum çok tuhaf bir durum bu! Bütün kaynaklar o kadar açık ve net ki! İnanılmaz bir doktora tezi çalışması söylenecek hiçbir şey bırakmıyor Onur Atalay. Çünkü kendilerinin resmi olarak söylediği ve kayıtlara geçmiş cümleler bunlar!
Hep bir korku ile insanlar sindirilip aslında o öyle değil böyle diyerek kimsenin kendine dahi itiraf etmeye çekindirmeye çalışıyorlar. Bu da komik :D Seven yine sevecek, sevmeyen yine sevmeyecek zorla birşey yaptırmak hiçbir işe yaramaz ki! Artık birşeyleri gizlemek üzerini örtmek yerine herkesin inancına saygı göstermenin zamanı gelmedi mi ?
Mustafa Kemal'e tapmak onu tanrı olarak görmek isteyene de saygı gösterip ona da dininde başarılar dilemek bizim için zor birşey değil yeter ki başka birşey gibi gösterilmeye çalışılmasın.
Tezin özenli çalışılmasına hayran oldum. Kitap değil bizzat tezi
Onur Atalay’ın Türk’e Tapmak adlı eseri, Türkiye’deki modern ulusal kimliğin oluşum sürecini ve ardındaki zihinsel koşulları derinlemesine inceliyor. Yazar, milliyetçiliğin basit bir politik söylemden öte, bireylerin duygularını, değer yargılarını ve toplumsal davranış biçimlerini yönlendiren güçlü bir kültürel mekanizma olduğunu vurguluyor.
Kitap, ulus fikrinin toplumsal alanda nasıl yeni bir anlam dünyası yarattığını ele alarak, okuyucuyu kimliğin inşasındaki daha karmaşık nedenlerle yüzleştiriyor. Atalay’ın temel amacı, özellikle Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte ortaya çıkan "yeni toplum" idealinin, dini referansların zayıfladığı bir dönemde, ulusu, adeta kutsal bir konuma yerleştirmesi üzerinedir. Bu yaklaşım, ulusal kimliği sıradan bir aidiyet biçimi olmaktan çıkarıp, neredeyse bir inanç sistemine dönüştüren bir rejim olarak yorumlanıyor.
Bu "yeni kutsallık" anlayışının halkın gündelik yaşamına taşınmasında ise tarih yazımı, eğitim politikaları, resmi törenler, edebi eserler ve sembolik anlatılar gibi devlet araçlarının önemli bir rol oynadığı belirtiliyor.
Eser, milliyetçilik ile din arasındaki ilişkiyi yalnızca tek yönlü bir çatışma olarak sunmaktan kaçınıyor. Bunun yerine, bu iki alanın zaman zaman rekabet ettiği, zaman zaman ise birbirini tamamlayan bir yapı oluşturduğu esnek bir çerçeve öneriyor. Bu bakış açısı, ulus fikrinin toplumsal bilinçte nasıl kök saldığını ve hangi tarihsel koşullar altında derinleştiğini anlamak için daha geniş bir kavrayış sunuyor. Atalay'ın bu yaklaşımı, kitabın içeriğini , klasikleşmiş popüler milliyetçilik analizlerinden önemli ölçüde ayırıyor.
Türk’e Tapmak, milliyetçiliğin genellikle yüzeysel sloganlarla ele alındığı bir zeminde, daha düşünsel ve sorgulayıcı bir bakış açısı sunuyor.
Puan vermedi·332 syf.·
2025 50. kitabı
Bir Müslüman Kemalist olabilir mi, olamaz mı? Allah’a iman ettiğini söyleyen bir kimse, Mecusilerin ateşine, putperestlerin putuna saygı veya sevgi duyduğunu söyleyebilir mi… Elbette kimseye inancından ötürü zorlama yoktur dinimizde; hatta başka inançlara sövmek bile yasaklanmıştır. Lakin Müslümanların imanıyla uğraşan kimselere saygı duymak, hoşgörü değil zelilliktir.
Medeniyet diye algılanan şeyi Batı’nın kültüründen, yaşamından, kılık kıyafetinden ibaret sananlar vesilesiyle bugün bütün bir dünya tektip hale gelmiş durumdadır. Bilim/ilim evrensel olmalıydı oysaki, ama onu dahi bir grup tekeline almış durumda; o grubun emellerine hizmet etmekten başka gayesi yok. İlim, insanlığın güzele ve hakikate ulaşması için bir araç olmalıydı ama amaç haline geldi. Bilim adamı olanlar, bilime tapanlar medeni sayıldı; fakat dünya kravatlı “medeniler” tarafından altüst edildi. İnsanın kendisinin seçme hakkı dahi bulunmadığı ırkı, bir gurur ve mabud haline getirilerek insanlar sırf taşıdığı kandan ötürü aşağılık olarak görünür duruma geldi. Kendi istedikleri kalıba sokamadıkları her insan gerici, yobaz veya bağnaz sayıldı.
Saymakla bitmeyecek bağnazlıklar yaşandı ve günümüzde hâlâ yaşanmakta. Kendine “Müslümanım” diyen kimse, “Seven sevdiğiyle beraberdir.” hadisi şerifine iman eden kimsedir; o hâlde kimi sevdiğine dikkat etmesi manevi durumu için elzemdir.
Kitaptan alıntı yapmak gerekirse Grace Ellison, Mustafa Kemal ile aralarında geçen bir sohbeti şöyle aktarır:
“Ben şüphelerimi elimden gelen en iyi şekilde ifade ettiğim zaman, ‘Dinden bahsediyorsun,’ dedi. ‘Benim dinim yok ve bazen bütün dinlerin denizin dibini boylamasını temenni ediyorum.’” (Ellison, Turkey To-day, s. 24; s. 90’daki dipnot.)
Kitap, içinde bulunduğumuz ve içine doğduğumuz şartlar altında “Ben Müslümanım”
Esselamu Aleyküm
Öncelikle yazarı tanıyalım: ONUR ATALAY Galatasaray Lisesi'nin ardından lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve uluslararası lişkiler Bölümü'nde tamamladı. Galatasaray Üniversitesi Uluslararası llişkiler Bölümü'nde yüksek lisans derecesini aldı. University of Cape Town'da başladığı doktora çalışmasını tez aşamasında bıraktıktan sonra Galatasaray Universitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nde farklı bir doktorayı tamamladı. Ingilizce ve Fransızcadan yaptığı çevirilerin yanı sıra yüksek lisans tezi de kitap olarak yayımlandı: Kızıl Elma Koalisyonu: Ulusalcılar, Milliyetçiler, Kemalistler, Paradigma Yayınları, 2006.
Bu kitap, özellikle şu zamana kadar okuduğum ve hayata bakış açımı etkileyen kitaplar arasında ilklerdedir. Özellikle günümüzdeki birçok kavramı daha iyi anlamlandırmamı sağladı ve bakış açımı iyi bir şekilde geliştirdiğini düşünüyorum.
Bu kitap doktora tezinin bir bölümünün kitaplaştırılmasıyla ortaya çıkan bir eserdir. Kitap 11 bölümden oluşmaktadır. Buradan anlaşılacağı üzere kitabın içinde kulaktan dolma bilgiler değil tamamı kaynaklara dayanan bilgilerden oluşmaktadır.
En birincil kaynaklardan örnek vermek gerekirse: TBMM zabit tutanakları, CHP kurultay tutanakları, nutuk, dönemin siyasileri ve yazarlarının konuşmaları. Sadece kaynaklar kısmı 22 sayfadır.
Kitap Fransız ihtilali ile başlıyor. Özellikle Fransız ihtilalinden sonra ortaya çıkan seküler anlayışının, özellikle 1930'lar Türkiyesini etkileyip etkilemediği & ne kadar etkilediği anlatılmaya çalışılıyor.
Fransız ihtilali ile batının sinema, tiyatro, şiir gibi araçları kullanarak ideolojilerini nasıl kitlelere rahatlıkla empoze etmeyi başardıkları ve diğer devletlerin de kitlelere fikir aşılamak için bunlar ve bunar gibi araçları ne kadar güzel kullandıklarına şahit
"Sonuç olarak Onur Atalay’ın Türk’e Tapmak adlı kitabını bilimsel bir metodla yazılmış bir tarih çalışması olarak kabul etmek zor görünüyor. Eserin daha yazarın şahsi çıkarımlarıyla inşa ettiği bir kurgusal tarih denemesi olduğu söylenebilir. Çalışmada seküler dinin inşasının oluşumundan çok Kemalist devrim ile Nazi ideolojisi arasındaki benzerliklerin “kanıtlamaya” odaklanıldığından, başlıkla içerik arasında önemli bir uçurum meydana geldiği de görülüyor. Kitapta ileri sürülen argümanların hemen her biri, tek yanlı delillere dayandırılmış ve objektif
bir sunum yerine okuyucunun önceden planlanmış bir amaca yönlendirilmesi için kullanılmış. Ayrıca kullanılan dilin çoğu yerde pejoratif olduğunu da belirtelim. Sonuç olarak ciddi sayılabilecek kaynakçasına ve iddialı başlığına rağmen yazarın okuyucuya gerçekliğin yalnızca
seçilmiş yönlerini yansıtan tavrı nedeniyle Türk’e Tapmak kaçınılmaz olarak kurgusallaşan bir tarih kitabı görünümü veriyor."
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi Cilt 7 / Sayı:1 Sivrioğlu / ss VII-XV
Hangi görüşte olursanız olun,kesinlikle okunulması elzem bir eser.Kitabı bir cümle ile özetliyorum.
“Onlar için Atatürk, Allah’ın yerini almıştı” Linke .
Yazar kitapta Atatürk'ün aşama aşama önce tek lider sonra peygamber ve en son olarakta nasıl tanrılaştırıldığını Cumhuriyet döneminin önde gelen bürokrat, şair, yazar vs kadrolarının yazdıklarından detaylı bir şekilde bahsediyor. Kaynakça ve dipnotlar eserin ciddi bir araştırma ve emek mahsulü olduğunu göstermeye yeter. M. Kemal'in, dini toplumdan sıyırıp onun yerine seküler bir Türk milliyetçiliği ile şekillendirilişini ve Batı kültürüyle toplumu nasıl yoğurma ya çalıştığı uzun uzun anlatılmış. Bir lider kültünün nasıl yaratıldığıyla ilgili sağlam bir eser.
Cumhuriyet'in kuruluşu ve ilk yıllarındaki siyasi hayatı bu kadar net ve bilimsel açıdan anlatan ve duygusallığın izlerine rastlanmayan bir eser daha önce okumadım. Bir bilim adamı ve araştırmacı hassasiyetiyle kaleme alındığı açık. Piyasa Atatürk'ü aşağılama niyeti olan kitaplar ve Atatürk ve Kemalizm'i toz pembe bir yüceltme içinde Polyanacılıkla harmanlanan kalitesiz art niyetli eserlerle alakası yok. Tek derdi Kemalizm ve Atatürk'ü olduğu gibi anlatmak. Dönemin şartları içinde Atatürk'ü ve Kemalizm'i din ve devlet içerisindeki ilişkiyi anlatıyor.
Tek niyeti araştırma ve din ve Kemalizm'in ilişkisini ortaya çıkarmak olan bu aydınlatıcı eser aynı zamanda sağlam dayanaklar üzerine inşa edilmiş ve okuyucuda diğer Atatürk ve Kemalizm üzerine yazılmış pek çok kitapların "Eh, şimdi bunların yalan mı gerçek mi olduğuna nasıl inanıcam?" diye kurduğumuz soru cümlesini aklımızın ucundan bile geçirmeyecek derecede bilimsel ve ayağı yere basan bir eser olmuş. Piyasada Atatürk'ü yanlış tanıtan ve Kemalizm'e yaklaşamayan bir sürü kötü eser varken bence bu eser konuda balucu kitapları arasına girmeyi hakediyor. Türkiye'de "Acep bu Kemalizm nedir?" diye merak eden herkesin bir numaralı adresi olmalı.
Yazar Hakkında
Onur AtalayYazar · 2 kitap
Galatasaray Lisesi’nin ardından lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde tamamladı. Galatasaray Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde yüksek lisans derecesini aldı. University of Cape Town’da başladığı doktora çalışmasını tez aşamasında bıraktıktan sonra Galatasaray Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü’nde farklı bir doktorayı tamamladı. İngilizce ve Fransızcadan yaptığı çevirilerin yanı sıra yüksek lisans tezi de kitap olarak yayımlandı: Kızıl Elma Koalisyonu: Ulusalcılar, Milliyetçiler, Kemalistler, Paradigma Yayınları, 2006.
