Tarihkitapperver
@Kitappertev
Bazen söylemek isteyip de söyleyemediklerimizi kitaplar söyler. Bizler de altını çizeriz.
283 okur puanı
Mayıs 2023 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Memurlar hakkinda yazi yazılmaması için gazetelere uyarılar yapılmasına rağmen, Tarik gazetesinde memur maaşlarının geç verildiği yolunda bir haber çıkması üzerine gazete üç ay kapatma cezası almıştır.^{188} Tahidromos isimli Rumca gazetede, Ayastefanos civarındaki Rus mezarlığının açılışı için Rusya'dan bazı subay ve üst düzey devlet adamlarının geleceği, Rus imparatoru'nun Girit Hıristiyanlarına iki yüz bin frank verdiğine dair haberler çıkmıştır. Bu haberler sansür memurları tarafından çıkarıldığı halde, gazete bunları aynen yayınlamıştır. Bunun üzerine gazete 29 Kasım 1898 tarihinde geçici olarak kapatılmıştır.
Reklam
27 Şubat 1879 tarihli tatilname başlığı altındaki ekinde okuyuculara şöyle duyurulmuştur. Geçen cumartesi günü Devleti Aliyenin dost ve müttefiki bir devletin (İngiltere) sefiri hakkında yazdığı lakayıt bir yazı sebebiyle Bugünden itibaren Vakit Gazetesi 2 ay tatil edilmiştir. aynı ekte bu yazıyı kötü bir niyetle yazmadıkları ve gazetenin tekrar açılması için İngiliz elçisinin aracılığı istenmiştir gerçekten de İngilizce elçisi araya girerek vakit gazetesine verilen 2 aylık kapatma cezasının kaldırılmasını sağlamıştır.
Gazetelere memurlar hakkında asılsız haberler yazılmaması, yabancı gazetelerden uygun olmayan alıntılardan kaçınılması,¹⁷³ askeri hazırlıklarla ilgili yayınlar yapılmaması,¹⁷⁴ rumuzlu ve belirsiz ifadeler kullanılmaması¹⁷⁵ şeklinde uyarılar yapılmaktadır. Örneklerden de anlaşılacağı gibi, bazı gazeteler kapatma sebebi sayılabilecek yayınlar yapmalarına karşın sadece uyarılmıştır. Bu uygulamanın değişik sebepleri olmakla birlikte, bunların genellikle yönetime yakın gazeteler olması en önemli etkendir. Ayrıca yönetimin sözcülüğünü yapan gazetelerin kapatılması, bir anlamda hükümetin etki sahasını kısıtlayacağı düşüncesiyle, bu alanda zorlayıcı tedbirlere başvurulmaktan kaçınılmıştır."
Yine sadaretten Dahiliye nezaretine gönderilen 1 Aralık 1883 tarihli yazıda tercümanı hakikat gazetesinde Girit valisi Fodyadi Paşa aleyhinde ifadeler kullanıldığı ve Manastır civarında eşkıyalığın arttığı yolunda haberler çıktığı belirtilmektedir. Yine bu konu ile ilgili Vakit gazetesinde çıkan “Zağra-ı Atikten Tahriyat” başlıklı yazının içeriği de hükümeti eleştirmeye yönelik olduğundan, bu tür yazıların çıkmasının uygunsuz ve çirkin olduğu belirtilerek bunların engellenmesi için gereken işlemin yapılması istenmiştir.¹⁷⁰
Dahiliye Nezareti 17 Temmuz 1887 tarihinde Sadaret’e gönderdiği yazıda, İstanbul’daki Türkçe gazetelerin Girit Hıristiyanları aleyhinde makaleler yayınladığını, buna karşılık Girit’teki Rum gazetelerinin de cemaat-ı İslâmiyye aleyhine yayınlar yaptığını belirtmektedir. İstanbul’da yayınlanan bu makalelerin Bâbıâli’nin malumatı doğrultusunda yazdırıldığı şeklinde haberlerin duyulması üzerine, İstanbul’daki Türkçe gazetelere bu tür yayınlar yapmamaları yolunda Matbuat Müdürlüğü tarafından gereken uyarılar yapılmıştır.
Tercüman-ı Hakikat’in bir nüshasında “Halkımız ile Hasbıhal” ve Vakit gazetesinin 2082 numaralı nüshasında, “Bir Terakki Perver” başlıklı makalelerden dolayı gazete sahiplerinin, bu tür yayınlar yapmamaları için uyarılması istenmiştir.¹⁶⁵ Yine Sadaret’ten Dahiliye Nezareti’ne gönderilen 30 Temmuz 1882 tarihli yazıda, gazetelerin Mısır hakkında verdikleri haberler halkı heyecana getireceğinden, bu tür yayınlar yapmamaları için gazete sahiplerine ve müdürlerine gerekli uyarıların yapılması istenmiştir.¹⁶⁶ İlginçtir ki bu uyarılar etkili olmamasına rağmen kapatma yoluna gidilmemiştir. Sadaret’ten Dahiliye Nezareti’ne gönderilen 17 Ağustos 1882 tarihli yazıda, tüm uyarılara rağmen Mısır meselesi hakkında Vakit gazetesinde uygun olmayan yazıların çıktığı, ertesi gün çıkacak gazetelerde de benzer haberlerin çıkmaması için gazetelerin uyarılması gerektiği belirtilmektedir.¹⁶⁷ Sadaret’in bu uyarısından hemen sonra Tercüman-ı Hakikat gazetesinin 24 Ağustos 1882 tarihli nüshasının ilk sayfasında yer alan “ihtârât-ı resmiyye” başlıklı yazıda, gazetelere neşriyat-ı muzırra da bulunmamaları için sürekli uyarılar yapıldığı halde buna dikkat edilmediği, özellikle sorumluluğu üzerinden atmak isteyen gazete sahiplerinin yabancı gazetelerden alıntı yaptıklarını ileri sürdükleri anlatılmaktadır. Yazının son bölümünde ise bundan sonra yabancı gazetelerden alıntı yaparken, hükümete yönelik muzır makale ve haberlere yer verilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.¹⁶⁸
Yukarıdaki örneklerden de anlaşılacağı gibi Vakit gazetesinin, en çok uyarı alan gazetelerden biri olduğu dikkati çekmektedir. Gazete Fransızlar aleyhinde yaptığı yayınların kötü tesirleri yapabileceğinden, bu tür yayınlar yapmaması için uyarılmıştır.
Reklam