Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Beş Şehir" kitabı deneme türü bir eserdir. Anadolu'nun beş şehrini
- Erzurum,Ankara Konya,Bursa ve İstanbul- inceler,irdeler. Bu şehirler boşuna seçilmemiş. Anadolu'yu ; coğrafyasını, tarihini, kültürünü, kendi insanını, hayatlarıyla birlikte iyi veya kötü değişimlerini geçmiş ve şimdiki zaman gelgitleriyle yazar. Beş Şehir'in asıl konusunu da hayatımızda kaybolan şeylerin ardından duyulan üzüntü ile yeniye karşı beslenen özlem olduğunu söyler. Tanpınar geçmişi tamamen silmez onu geri de istemez. İkisi arasında asılı kalandır. Köklerine tutunup yeniden dönüşerek büyümeyi gelişmeyi teşvik eder. Geçmişten bağımsız bir dönüşümün, içimizde boşluk yaratacağına inanır.
"...Hayır muhakkak ki bu eski şeyleri kendileri için sevmiyoruz.Bizi onlara doğru çeken bıraktıkları boşluğun kendisidir orada izi bulunsun veya bulunmasın içimizdeki didişmede kayıp olduğunu sandığımız bir tarafımızı onlarda arıyoruz..."
"...En iyisi bırakalım hatıralar içimizde konuşacakları saati kendilerinden seçsinler. Ancak bu cins uyanış anlarında geçmiş zamanın sesi bir keşif,bir ders, hülasa günümüze eklenen bir şey olur. Bizim yapacağımız yeni, müstahsil ve canlı bugünün rüzgarına kendimizi teslim etmektir. O bize güzel ile iyinin şuurla hülyanın el ele vereceği çalışkan ve mesut bir dünyaya götürecektir."
Kitabı ikinci okuyuşum olmasına rağmen zamanı durdurup içinde akabilmek, kendimi satırlar arasında yavaşça gezinerek hayal edebilmek akıcılığının muazzamlığından olsa gerek. Zamanla, hafızayla ve insanın kendi iç karmaşasıyla kurduğu ilişkiyi ,her romanında ve denemelerinde de iyi aktarıyor. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın kitapları Türk Dili konusunda gelişmek isteyenlere en güzel tavsiye olmalı! İyi okumalar