Koray Durdu
@Koraaey
Reklam
Farelere Antidepresan Verirsek Ne Olur?
Zorunlu yüzme testi; antidepresan ilaçların, muhtemel yeni bir ilacın antidepresan etkinliğinin
ve depresyon benzeri durumları oluşturmayı veya önlemeyi amaçlayan deneysel manipülasyonların değerlendirilmesi için kullanılan bir kemirgen davranış testidir. Fareler suyla dolu, kaçamayacaklarından emin olunan şeffaf bir tanka yerleştirilir ve kaçışla ilgili hareketlilik davranışları ölçülür. Fareler bu su tanklarına konduğunda doğal olarak önce kaçmak için yoğun bir çaba gösterirler. Daha sonra çabalarının beyhude olduğunu fark eden farelerde hareketsizlik başlar. Bu hareketsizliğin, davranışsal umutsuzluğun bir yansıması olduğu düşünülmektedir. Bu test, hayvanlarda majör depresyonun ortaya çıkmasında rolü olduğu gösterilen strese maruz kalmayı içerdiği için yaygın olarak kullanılmıştır.
Su tankının içindeki fareler doğal olarak kurtulmak için çaba gösterirler, sonrasında çabalarının bir işe yaramadığını anladıklarında ise umutsuzluk ve depresyon benzeri bir tablo yaşarlar. Bu durumun biz insanlardaki depresyona benzeyen bir tarafı var. Biz de stres altındayken bu stresten kurtulmak için çaba gösteririz, çabalarımızın boşa gittiğini anladığımızda ya da denemelerimiz başarısız olduğunda kendimizi bir depresyonun içinde buluruz, umutsuzluk ve karamsarlık tüm benliğimizi sarar. Tıpkı bu örnekteki fareler gibiyizdir.
Deneyimize dönelim... Farelerin yüzme davranışlarını takip eden araştırmacılar deney kapsamında farelere antidepresan ilaçlar verdiler. Farelere antidepresan verilmesi görünüşte işe yaradı, fareler yüzmeye devam etti ve hayatta kalma mücadelesi verdiler. Bir grup fareye ise antidepresan ilaçlar verilmedi, onlar ilaç alan farelere kıyasla erkenden pes etti ve yaşama tutunmayı bıraktılar. Çalışmayı yürüten ekibin bu basit görünen ama eşsiz keşfin ardından,
Depresyonda Karar Alma Süreçleri
Hedeflerin peşinden koşarken yaşanan başarısızlıklar depresyonun ortaya çıkma ihtimalini artırır. Yine avcı-toplayıcı atalarımız açısından düşünürsek tekrarlayan başarısızlıkların ise hayatın sonu anlamına geldiğini görürüz. Yiyecek ararken defalarca başarısız olan kişinin diğer insanlara göre ölme riski daha fazlaydı. Ayrıca insanlar kendi içlerinde de bu besin kaynakları için rekabet halindeydi. Yaşanan başarısızlıklar, kaynakları korumak ve yeniden denemeden önce koşulların değişmesini beklemek adına hayati bir önem taşıyabilir. Kişi bu dönemde beklentilerini gözden geçirir, stratejisini yeniden kurgular. Siz beklerken yeni bitkiler büyür, yeni hayvanlar doğar, rakiplerinizden bazıları bulunduğunuz ortamını terk edebilir hatta ölebilir. Ekolojide döngüler tipiktir.
Depresyonda Karar Alma Süreçleri
Depresyondaki birey için ödülün cazibesi, kayıpların vereceği hasarın yanında küçüktür. Kayıplar aşırı değerli olduğundan depresif birey, kararlarını değiştirmemek için nedenler arar. Depresif bireyler karar vermek için daha fazla bilgiye ihtiyaç duyuyorlarsa ve sonrasında pişmanlığa dair bir soru işareti varsa bu durum, yeni bir karar almaktan kaçınmalarına yol açacaktır. Bu durumun sonucunda ortaya "eylemsizlik" çıkar. Yani onlar için en kötü karar, kararsızlıktan daha iyi olmayacaktır. Aslında kararsızlık, sonuç ortaya çıkana kadar beklemek, sanıldığı kadar kötü olmayabilir. Hayat bir akıştan ibaret, her an yeniden şekilleniyor; mevcut olumsuz şartlar yerine olumlu alternatifler gelebilir. Bu sayede depresif birey beklemekle kendisine daha fazla bilgi edinme, olası riskleri azaltma ve güçlü bir harekete geçme arzusu edinme fırsatı sağlar.
Reklam