Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz. şöyle demektedir Hak Teala'nın tesiriyle felekler, yıldızlar, dönüp ve hareket
eyleyip dört unsuru anlatılan başkalaşım üzere birbirine
karıştırıp hamur etmişlerdır. Tâ ki unsurların kaynaşmasından
önce madenler ortaya çıkmış, ondan da bitkiler ortaya çıkmış
ondan ise hayvanlar meydana gelmiştir. Hayvanlar olgunlaştığında insan ortaya çıkmıştır. Bu dört birleşik cismin bileşik
aracısı da vardır. Madenler ile bitkiler arasında aracı mercandir çünkü
sertlikte taş gibidir ve bitki zerre zerre denizin dibinde bitip suyun yüzünden
yukarı çıkıp kurulukta sert olur. Bitkiler
ve hayvanlar arasında aracı ise hurma ağacıdır. Çünkü o bitki iken hayvan gibi
erkeğine yakın olmadıkça neticesi hurma olmaz. Başını kesseler yok olup kuru ve yapraksız, meyvesiz kalır.Hayvanlar ile insanlar arasında aracıların en belirgin olanı ise maymundur. Çünkü bütün azâsı kıl ve kuyruğundan başka, dışı insana benzer.
Maymundan geldiğine inanlara tokat gibi bir cevap, bu cevabı hazret kendisinden sonra yaşayacak Darwin ve onun gibi düşünenlere vermiştir.