Levent
@Levent_A
443 okur puanı
Mart 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bir Varoluş Sorgulaması
Jack London'ın Beyaz Kurt'unu incelerken, üzerinde en çok düşündüğüm soru şu oldu: Bu roman, bir karakterin zihnindeki değişimi anlatan psikolojik bir eser mi, yoksa onun "varlık"ının ne olduğunu sorgulayan ontolojik bir eser mi? Bana kalırsa, psikolojik unsurlar barındırsa da, Beyaz Kurt temelde ontolojik bir kitap.
Evet, Beyaz Kurt'un davranışları psikolojik bir şekilde koşullanıyor. Vahşi doğadan insanların dünyasına geçişi, ona nefreti ve şiddeti öğreten Beauty Smith gibi figürlerle olan ilişkisi, bir davranışçılık çalışması gibi görünebilir. Hatta sonunda Weedon Scott'ın sevgisiyle "iyileşmesi", psikolojisinin ne kadar şekillendirilebilir olduğunu gösterir.
Ancak asıl mesele, London'ın Amerikan edebi natüralizminin bir parçası olarak, bireyin kimliğinin içsel ve sabit bir "öz"den ziyade, dış faktörlerle (çevre, efendiler, toplum) sürekli yeniden tanımlandığını göstermesidir. Eleştirmen Jonathan Auerbach'ın da işaret ettiği gibi, Beyaz Kurt'un "benliği", kiminle olduğuna bağlı olarak değişir: Gray Beaver'in mülkü, Beauty Smith'in nefret makinesi ve nihayet Scott'ın sevgi dolu aile üyesi. Onun "kurt-luğu" sabit değil, akışkandır.
Kısacası, roman bize şunu sorar: Sen aslında nesin? Cevap ise, doğuştan gelen potansiyelimiz ile dünyanın bize dayattığı roller arasındaki mücadeleyle sürekli yazılan bir hikayedir. Beyaz Kurt sadece hissetmiyor, sürekli başka bir şey oluyor. İşte bu yüzden bu kitap, bir varlık sorusudur.
Reklam
Nietzscheci Bir Yalnızlığın Portresi
Martin Eden’ı okurken onun kimlik arayışının, kendini yapma ve kendini aşma süreçlerinin ne kadar derin ve çelişkili olduğunu fark ettim. Martin, yoksulluk ve sınıfsal engellerle mücadele eden bir denizciyken, entelektüel ve sanatçı bir figüre dönüşmeye çalışıyor. Ancak bu "ben"in inşası, beraberinde yıkımı da getiriyor; çünkü kendini aşarken hem toplumla hem de kendi iç dünyasıyla olan kopuşunu yaşıyor. Bu trajedi, bireysel yükselişin ne kadar yanıltıcı ve yalnızlaştırıcı olabileceğini gösteriyor.Martin Eden’in yolculuğunu Nietzsche’nin üst-insan kavramıyla ilişkilendirdiğimde, onun Nietzscheci idealizmi içselleştirip trajik bir biçimde yaşadığını gördüm. Martin, üst-insan gibi güç ve özgürlük arayışında olsa da, bu yalnızlık, yabancılaşma ve toplumla çatışma olarak geri dönüyor. Nietzsche’nin üst-insanının felsefi anlamda hayata değer katma çağrısı ile Martin’in yaşamındaki yıkım ve bu yolda en sonunda intihar eden bir figür olması arasındaki bu uçurumu düşündüğümde, Jack London’ın bu trajediyi bir eleştiri olarak sunduğu ortaya çıkıyor.Nietzsche’nin eleştirileri ile Martin Eden’ın trajedisi arasında önemli farklar da var. Nietzsche, yaşamı ve bireyi yücelten, nihilizme karşı durmayı öğütleyen bir düşünürken; Martin Eden’ın hikayesi, bu yücelemenin gerçek hayattaki zorluklarını ve bireydışında kalan çelişkileri özellikle vurguluyor. Martin’in trajedisi, Nietzsche’nin idealizmine bir uyarı ve dramatik bir yansımadır.Jack London’ın metin içi ve metin dışı niyetlerini göz önüne aldığımda, onun Nietzsche eleştirisini çok boyutlu yaptığını anladım. Romanın içinde Martin’in yaşamı, Nietzscheci idealizmin trajik örneği olarak tasarlanırken; London’ın kendi sosyalist yaklaşımı ve dönemin Amerikan toplumundaki sınıfsal gerçeklikler bu trajedinin sosyal bağlamını oluşturuyor.
Çözülmez çelişki buydu işte!
İhtiyacı varken kimse ona yiyecek vermemişti; şimdi yüz bin öğüne yetecek parası varken, canı yemek bile çekmezken, bir sürü insan onu yemeğe çağrıyordu. Ama neden? Hiç adil değildi bu; ne yapmıştı ki?
