Alev Yıkılmaz
@Leylian
Zürich
12 okur puanı
Ağustos 2024 tarihinde katıldı
Ağızdaki Kuşlar, genel olarak tekinsiz bir atmosfer yaratan öykülerden oluşuyor ve bu tekinsizlik tamamen fantastik unsurlardan kaynaklanmıyor.
Mariana Enriquez, korkuyu ve rahatsızlık
hissini gündelik hayatın içinden çıkarıyor.
Hikâyelerdeki olaylar zaman zaman
gerçeküstü görünse de, altında yatan şiddet, yalnızlık, yoksulluk, kadınlık deneyimi ve toplumsal sorunlar o kadar gerçek ki okurken asıl ürpertici olanın bunlar olduğunu hissettim. Bu yüzden kitap hem tuhaf hem de tanıdık geliyor.
Gerçekliğin bu kadar karanlık ve rahatsız
edici bir şekilde anlatılmasını karizmatik bulduğumu da söylemeliyim.
Reklam
Kitapta beni en çok etkileyen şey, -kısa bir anlatı olmasına rağmen- arka planda hissedilen bireysel hak baskısının şiddetiydi. Çin Devrimi ile ilgili okuduğum doğrudan ya da dolaylı her metinde karşıma çıkan bireyselliğe yönelik bu katı tahammülsüzlüğe hala çok şaşırıyorum.
Bayan Ming ve On Çocuğu’nda tek çocuk politikası vurgusu, bireyin yaşamına doğrudan müdahale eden sistem baskısını somutlaştırırken; Bayan Ming’in bu duruma karşı takındığı daha mesafeli ve “uyumlu” siyasal tutum, bu baskının nasıl normalleştirilebildiğini de gösteriyor. Bu ikisi birlikte okunduğunda, sistemin sadece dışsal bir zorlayıcı değil, aynı zamanda içselleştirilen bir düzen olduğu fikri öne çıkarıyor.
Bayan Ming’in hayata tutunma biçimi ise derin şeyler söylüyor aslında; İnsan bazen gerçeklikle baş edemediğinde, bununla baş etmenin yolunu kendine psikolojik bir sığınak yaratmakta buluyor. Var olmayan o on çocuk, bana bir yalandan çok zihinsel özgürlüğün dışarı sızma biçimi gibi geldi. Özgürlük önce zihinde başlamıyor mu zaten ?
Ana karakterin “ideal aile”yi yüceltmesi ise beni ayrıca düşündürdü. Bu durumu, sistemin dayattığı sınırlamalara karşı pasif ama aynı zamanda yeni bir norm üreten bir yaklaşım olarak okudum. Bu da kendi içinde başka bir kalıp yaratmıyor mu? Yazarın bunu romantize ettiğini düşünmek istemem ancak eğer bu metin bir sistem eleştirisi taşıyorsa, yer yer pasif kaldığını düşünüyorum.
Bu noktada şu soru kaçınılmaz: Metnin doğrudan politik bir başkaldırı sunmaması bir eksiklik mi, yoksa bilinçli bir tercih mi? Velhasıl ben ikinci seçeneğe yakın olmayı yeğlerim.Çünkü anlatıcının derdi sistemle açık bir çatışmaya girmekten çok, insanın o sistem içinde nasıl hayatta kaldığını göstermek gibi görünüyor. Bu yüzden Bayan Ming’in kurduğu o kalabalık ve renkli aile, bir yalandan
Hikaye diyemiyorum kitaba, sanki bir durumu ve ruh halini uzun uzun yaşadım okurken.
Yalnız Kadınlar Arasında burjuva hayatın boşluğunu ve insanların iyi hayat yaşarken bile bir birleriyle nasıl kopuk oldukları anlatıyor.Birlikte vakit geçiriyorlar, konuşuyor, tüketiyorlar ama o kadar; birbirlerine değmiyorlar.
Rosetta’a bulunduğu çevrenin yapaylığını görüyor, ondan çıkmaya gücü yok ya da alternatif bir hayat kuramıyor gerçek olanla bir bağ kuramayacağını fark ettiğinde karanlık tarafı seçiyor ve bu da kitabın en karanlık tarafı.
Sürekli tekrarlanan “çalışmanın iyileştiriciliği” fikri beni biraz sıktı. Onlar biraz daha az zengin olsa, biraz çalışsa; biz de biraz daha az fakir olup biraz daha az çalışsak fena mı olurdu? Niye hep biz çalışmak zorundayız ki?
Belki de kitap şunu soruyor: Hayatta kalmak mı, yoksa gerçekçi olmak mı?
Çünkü Clelia uyum sağlıyor ve devam ediyor, Rosetta ise uyum sağlayamıyor ve kırılıyor.
Kitabın sonu yazılmadı da sanki çizildi. Aklımda kalan en net sahne: boş bir oda, bir kanepe, bir kadın… ve kapıyı tırmalayan bir kedi.
E bağlayayım artık
Yazarın tekniğini kusursuz saysak bile üzgünüm ben sıkıldım okurken ki kadın hakiyelerine bayılırım.
