Umut Can
@LordAuch
Louis-Ferdinand Celine, Georges Bataille, Fernando Pessoa ve Henry Miller okumayı severim.
Hayatın geri sarma tuşu yok!
"Kavuşulamamış bir arzu, Tanrı korusun, neler yaptırmaz insana?"
(Spoiler) Choderlos de Laclos, bu kitabını yayımladığında yıl 1782'ydi. Fransız Devrimine henüz 7 yıl vardı ve burjuva sınıfının ahlaksızlığını ve ikiyüzlülüğünü anlatmanın tam zamanıydı. Romanın iki ana karakteri Vikont de Valmont ile Markiz de Merteul; zengin, çapkın, hayatta sadece eğlenmek ve zevk almak için yaşayan (ne de olsa paraları var, yazın sarı kula eşliğinde inşaatta çalışmalarına gerek yok) burjuvalardır. Gözlerine hem ahlaklı ve kocasına son derece sadık olan Madam de Tourvel'i, hem de birbirlerine aşık olan iki genç Matmazel Volanges ile Danceny'e kestirirler. İki burjuvanın tek amaçları eğlenmek ve hayatlarına biraz zevk katabilmektir, başkalarının zararına ve hayatlarının kararacak olma ihtimaline rağmen.
De Laclos'un mesajı açıktır: İnsanlarla kuracağınız ilişkilere dikkat edin, bazı insanların niyeti sandığınız gibi değildir, bazı ilişkiler son derece "tehlikeli ilişkilerdir" ve hayatınızı karartabilirler. Ne de olsa hayatın geriye sarma tuşu yoktur!
Özellikle yazıldığı dönemde kadın sadakatinin (ve bekaretinin) önemli olduğu ve kadınların en ufak yanlışlarında toplumsal baskıya maruz kalacakları eski dönemlerde bu roman, bir yandan genç kızlara erkeklerle kuracakları ilişkilerde "adımlarını dikkatle atmalarını" belirtirken diğer yandan (tam tersi bir işlev görerek) tamamen kendi ayakları üzerinde duran Markiz de Merteul karakterinin özgür ruhluluğuna ve çapkınlığına dikkat çeker. Markiz de Merteul, kocası öldükten sonra onun malvarlığına sahip olur ve ekonomik özgürlüğünü böylelikle elde ettikten sonra toplumun ondan beklediği gibi evlenmek istemeyip sevdiği erkeklerle gönül eğlendirmeye çalışır. O zor şartlarda bir kadının özgürleşebilmesinin yolunun önce kadının ekonomik
Giacomo Casanova, Lars von Trier, İsa Mesih, Uğultulu Tepeler
(Birazcık spoiler içerir!) Kütüphaneden bu kitabı rastgele aldığımda hiç bu kadar muhteşem ve etkileyici bir roman olacağını tahmin etmemiştim. Kitap aslında Victor ve Ester adında iki karakter ekseninde dönen sıradan erotik bir romana, hatta hiçbir edebi değeri olmayan bir Wattpad romanına benziyor gibi gözükse de bence 21. yüzyılda yazılmış en kaliteli romanlardan biri. Victor ve Ester... Varoluşun anlamsızlığına karşı şehvette ve kadında huzur bulan biridir Victor, tıpkı Casanova gibi... Ve içinde bulunduğu durumdan kurtulmak istese de bir nemfoman olan Ester, tıpkı Lars von Trier'in Nymphomaniac filmindeki kadın karakterler gibi... İkisi de başka insanlarla ilişkiler kursalar da birbirlerine aşıktırlar. Ne Victor başka kadınlarda Ester'in mavi gözlerini unutabilir ne de Ester başka erkeklerde Victor'un ışıltısını bulabilir. Özellikle Victor için Ester'e olan aşkı, onun psikolojik yıkımını getirecektir. Kitap özellikle yeraltı edebiyatını seven okurlar için bir başyapıt, ayrıca alıntılar yönünden inanılmaz zengin bir kitap. Yazarın aşka, erkek-kadın ilişkilerine dair gözlemleri çok başarılı. Kitabın bence tek kusuru fazla özgün bir kitap olmaması. Victor karakteri Casanova'ya fazlasıyla benziyor ve kitabın sonu Lars von Trier'in Melancholia filmine çok benziyor. Fakat her şeye rağmen okunmaya değer.