Şema terapinin ilk amacı, psikolojik farkındalıktır. Terapist, hastanın şemaları saptamasına ve onlarla ilgili çocukluk anıları, duyguları, bedensel duyumsamaları, bilişleri ve başa çıkma biçimlerinin farkında olmasına yardım eder.
Çocuğa sağ elini mi yoksa sol elini mi çizmek istediğini ve ayrıca kendisinin mi yoksa terapistin mi bunu yapmasını isteyeceği sorulur. "Harika! Daha şimdiden burada iki karar verdin," gibi bir yorum çocuğun sorunları ele alabilecek kapasitesi olduğunu fark etmesine yardım eder ve hatta bu, gün boyunca tekrar tekrar yapılır. Kayda değer bir ego inşası ve güvenceye ihtiyaç duyan çocuklar için küçük başarılar üzerine yapılan doğrudan yorumlar çoğu kez faydalı olur.
İnsan ruhunu bir hücre gibi düşünürseniz üç temel ihtiyacı vardır: Sevgi, saygı ve güven. Yani bu hücre (kişi) bu değerleri yeterince alıp verebiliyorsa "hayatından çok mutludur" diyebiliyoruz.