Cehlinden fânî olan, ilmi ile bâkî olur; şehvet ve arzudan fânî olan, Allah'a dö- nüş hâli ile bâkî kalır; dünyaya rağbet etmekten fânî olan, zühd ile bâkî olur; hevâ ve hevesinden fânî olan, Allah Taâlâ'nın irâdesi ile bâkî olur. Diğer bütün sıfatlar için de aynı şey söylenebilir.
Üstad Ebu Ali Dekkâk (r.a.)'ın şöyle söylediğini işitmiştim: "Vakit, içinde bu- lunduğun hâldir. Eğer sen dünyada isen (yani zihnin ve kalbin dünyevî düşünceler- le dolu ise) vaktin dünyadır, eğer âhirette isen vaktin âhirettir. Eğer neşeli isen vak- tin neşedir, hüzünlü isen vaktin hüzündür." Ebu Ali bu sözü ile vakit, insan üzerinde gâlip olan hâldir, demek istiyor.