Emir Özdemir
@Myutopia_Realdistopia
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
özgür iradeFelsefe
Deterministler
----------
Spinoza: İnsan kendini özgür sanır ama aslında doğa yasalarının bir parçasıdır. Bizim “irade” dediğimiz şey, zorunlulukların farkında olmamamızdır.
Thomas Hobbes: İnsan davranışları arzular ve nedenler tarafından belirlenir. Seçimlerimiz, o anda baskın olan nedenin sonucudur.
Libertaryenler
----------
Descartes: İnsan zihni, maddeden farklıdır. Bu yüzden irade, fiziksel nedenlerden bağımsızdır.
Kant: Ahlak yasası özgür iradeye dayanır. İnsan, doğa yasalarına bağlı olsa da “ahlaki seçimlerinde” özgür olmak zorundadır, yoksa sorumluluk anlamsızlaşır.
Jean-Paul Sartre: İnsan “özgürlüğe mahkûmdur.” Her seçim, varoluşumuzu inşa eder; kaçamayız.
Uyumcular
----------
David Hume: Özgürlük, “kendi arzularımızı ve irademizi engellenmeden takip edebilmek”tir. Nedensellik olsa bile, bu özgürlüğü yok etmez.
John Stuart Mill: Özgürlük, dış baskıların yokluğudur. İnsan davranışları nedenlere bağlıdır ama dış engel olmadıkça özgür sayılırız.
Modern Felsefeciler
----------
Nietzsche: “Özgür irade” fikri aslında insanın suçluluk ve sorumluluk yaratmak için uydurduğu bir kurgudur. İnsanı cezalandırabilmek için icat edilmiş bir kavram.
Arthur Schopenhauer: “İnsan istediğini yapabilir ama istediğini isteyemez.” Yani eylemde özgür gibi görünürüz, ama arzularımızı seçemeyiz.
Benjamin Libet deneyleri: Beyin kararları bilinç farkına varmadan önce veriyor olabilir. Bu da özgür iradenin illüzyon olabileceğini düşündürüyor.
Tanrı Bağlamcılar
----------
Yakınımda planlarımı onaylayacak ya da düzeltecek, nazik fakat gözüpek, Zihni hem geniş hem de iyi biçimlenmiş, zevkleri benimkine benzeyen birisi yok. Böyle bir dost zavallı kardeşinin kusurlarını nasıl da onarırdı!
Zihnimi düzenlemeye gayret edecek kadar beni seven bir dosta çok ihtiyacım var.
