Nasrettin
@Nasri
23.11.2020 ❤
07.01.2021❤
Merdümgiriz bir okur...
İslâm hukukunun oluşum döneminde (ve en azından sonraki bin yıl boyunca) dünyanın hiçbir yerinde evrensel insan hakları kavramı yoktur. Kölelik, bu dönem boyunca dünyanın birçok bölgesinde yerleşik ve yasal bir kurum olarak mevcuttur. Buna mukabil Kur'an, kölelerin azat edilmesini tavsiye etmiş ve sosyal haklarını düzenlemiştir. Örneğin İslâm hukuku, reşit olmayan veya malının idaresinde yardıma ihtiyacı olan bir kölenin özgür bırakılamayacağını belirterek onun sosyal güvenliğini garanti altına almıştır. 20. yüzyılda sosyal ve ekonomik hakları güvence altına alınmadan özgürleştirilen kölelerin insanlık dramları tarihin karanlık sayfalarında bir utanç kaynağı olarak yer almaktadır. Öyle ki Batı ülkelerinde çoluk çocuğu ile birlikte meteliksiz sokağa atılan köleler, kanuna aykırı bir şekilde, köle kalmak için sahiplerine yalvarmışlardır. Köle sahiplerinin ekonomik kayıpları üzerine ortaya çıkan hukuki durum ise madalyonun başka bir yönünü oluşturmaktadır.
Reklam
Hz. Peygamber Zeyneb'i Zeyd ile evlendirmekle hür ve kölelerin birbiriyle evlenemeyeceklerine dair tabuyu yıkarak bu tür evlilikleri meşrulaştırmıştır. Evlatlığı olarak kabul edilen Zeyd'den boşanınca da onu kendisine zevce alarak daha büyük bir tabuyu ortadan kaldırmıştır. Nitekim o zamanlar evlatlık öz evlat gibi kabul edildiğinden buna ahkam terettüp etmektedir. Bu durumun özellikle miras hukukunda çeşitli problemlere yol açabildiğini belirtmek gerekir. Hz. Peygamber bu uygulamasıyla insanların kendi kendilerine ürettikleri ve onlara hayatı zorlaştıran bu iki Câhiliye örfünü düzeltmiştir.
Sosyal hayatta eylemlerin doğru veya yanlış olarak tanımlanmasında zamanın örf ve âdetleri belirleyici niteliktedir. Tarihsel bir olayı değerlendirirken bunu göz önünde bulundurmak gerekir. Hz. Peygamber'in Hz. Âişe ile evliliğine yönelik zamanında müşriklerin gücü elinde bulundurduğu Mekkede tenkit edilmediği gibi farklı sosyal grupları barındıran Medinede de olumsuz bir tepki ile karşılanmamıştır. Bu durum Hız. Âişenin yaşını kaç kabul edersek edelim evliliğinin toplumun örf ve âdetlerine uygun olduğunu göstermektedir.
Örfe uygun eylemler toplumda kınanmaz, genellikle olumlu veya nötr karşılanırlar.“ Ancak örfe dayalı kabuller zaman ve kültürün değişmesiyle değişime maruz kalabilmektedir. Dolayısıyla belirli bir çağda veya bölgede yaşayan insanların bir başka çağ veya bölgedeki örfe şaşırması bahse konu eylemin yanlışlığından değil, bilakis kınayıcıların kendi alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır. Nitekim eleştirilen toplumu tanıdıktan veya aralarında bir süre kalınıp örfe âşinalık oluştuktan sonra tuhaf karşılanan uygulamalar normal karşılanmaya başlamaktadır.
Puan vermedi·141 syf.·
3 günde okudu
·Okunma: 18 Şubat 2026 21:17
·2026 6. kitabı
Reklam