Nazlı Gül Berber

Fatih’in Eğitimi
Onun askeri becerisi kadar eğitimi de hep konuşulur ve konuşulmalıdır da. Bu genç hükümdar hem ateşli silahlarla donatılmış modern bir ordunun komutanıdır hem de Rö­nesans münevverlerinde görülmeyen bir eğitimi vardır. O anlamda Doğu'nun ve Batı'nın efendisidir. Onun kişiliği, edebiyat ve tarih bilgisi kısır bir toplu­mun yavelerinin (anlamsız boş lakırdı) ötesinde ele alınacak derin bir mevzudur. Arapça ve Farsçada kalem oynatan bu hükümdarın kütüphanesindeki (Topkapı Sarayı) yazmalar, tarih ve coğrafyayı iyi bildiğini gösteriyor.
1000Kitap
Reklam
Çandarlı Vezirlik Hanedanının Sonu
Çandarlıların vezirlikleri babadan oğula geçiyordu çün­kü padişahlardan tavsiye üzerine makamı devralıyorlardı. Fakat İstanbul'un fatihi olan bir hükümdar, bu alışkanlığa rıza gösteremez ve göstermemiştirde... Sokullu Mehmed Paşa da devlet içinde vezir hanedanı kuracağı şüphesiyle ama açık bir nepotizm (akraba kayırma) sebebiyle suikasta kurban gitmiştir. Bu garip suikastın başka türlü izahı yok.
1000Kitap
II. Mehmet’in tahta ilk çıkışı
II. Murad'ın tahtı bırakması konusunda ikinci bir tez; sürmenaj teorisi. Dinlenmesi gerektiği için Manisa'ya çekil­diği söyleniyor. Segedin Antlaşması bozulup da Macarların saldırıya geçeceği anlaşılınca Çandarlı ve diğer vezirler II. Mehmed'i, "Tahtı babanıza bırakın" diye baskı altına al­dılar. II. Mehmed de hemen çekildi ve pederine o meşhur tahta davet mektubunu yazdı. Ancak her şeye rağmen II. Mehmed, Çandarlı'nın iktidar değiştirme kudretinden pek hoşlanmamış olacak ki, birkaç yıl sonra tekrar tahta geçip İstanbul'u almasının ardından boğdurulan ilk sadrazam, Çandarlı Halil Paşa olacaktır. Bu, iktidar savaşının bir gös­tergesidir ve cilvesi değil kaçınılmaz sonucudur.
1000Kitap
1444'te papalık önderliğinde Macar, Leh, Eflak (Vlah) ve çeşitli Balkan milletlerinden oluşan, Kral I. Laszlô komutasındaki Haçlı ordusu karşısında, II. Murad önderliğindeki Türkler Varna Savaşı'nda önemli bir zafer kazandılar. Hunyadi Jinos, daha sonra Kosova'da yeni bir deneme yapacak ama onda da başarılı olamayacaktır. Bu kırılmadan sonra Haçlılar, bir daha Osmanlı'ya karşı birleşememiş­lerdir fakat zihniyet devam eder. Bu oluşum bir daha XI. Innocentius'la, II. Viyana Muhasarası sı­rasında dirilecektir. Türk İmparatorluğu'nun zayıf­ladığı bir anda herkes bir araya gelecektir. İlginçtir ki Haçlıların arasında Safeviler de vardır; ama İsveç de Osmanlı'nın tarafındadır. Bu çetrefil ittifaklar grubu 17. yüzyılın sonunda dünyanın değişmekte olduğunu gösteren bir vakıadır.
1000Kitap
Osmanlı'da Geri Çekilme Diye Bir Savaş Taktiği Yok
Niccolo Machiavelli ünlü eseri Il Principe'de Roma ve Os­manlı orduları için "disiplinli ordular" der.Fakat Roma ordusu ricat (recedere) denen stratejiyi ve usulü biliyor, Osmanlı'da ise geri çekilme (recession) diye bir savaş tak­tiği yok.
1000Kitap
Reklam