Nocta
@Nocta
6 okur puanı
Ocak 2026 tarihinde katıldı
Shakespeare in dolaylı tiyatro manifestosuAlıntı
Hamlet
Kralı oynayacak olan buyursun, haşmetli ve saygılarımı esirgemem. Gezgin kahraman kılıç kalkan kullanabilir. Âşık ahlarını boşuna çekmez; suratsız rolüne çıkan rahatca surat asabilir sonuna kadar: soytarı gülmeye can atanları güldürsün; kadın kahraman ezberlemeden söylesin söyleyeceğini, yoksa vezin aksar.
Reklam
Daha çicek açmadan kurt düşer
Bahar tomurcukları içine
Pırıl pırıl sabah çiylerinde gençliğinin
En çok korkulur bulaşıcı dertlerden
Onun için sakın:korunmanın en iyi yoludur korku.
Zamansız bir insanlık metni1000Kitap
Dün okuduğum Macbeth üzerine düşünürken, eseri salt (Hırs) kavramı üzerinden konumlandırmanın yetersiz olduğunu ifade etmiştim. Macbeth te karşımıza çıkan şey, yönünü kendi başına tayin edebilen üretken bir hırs değil; aksine, dış yönlendirmelerle şekillenen ve özünde bir acziyet göstergesi olan bir arzu biçimidir. Zira hırs, potansiyeli açığa çıkarabilen bir iç kuvvete sahip olmalıdır. Macbeth in eylemleri ise bu potansiyeli gerçekleştirmekten ziyade, onu tüketen bir boşluğa sürüklemişti...
Bu noktadan Kış Masalı na geçtiğimizde, Shakespeare in insan doğasına dair çok daha karanlık bir duyguya, kıskançlığa odaklandığını görürüz. Leontes in kuruntuları öylesine yıkıcıdır ki, metaforik olarak koca bir dağ bile bu zihinsel çöküş karşısında bir toz bulutuna dönüşebilir. Şahsımda yankı uyandıran temel soru şudur (Zor olan her şey bu kadar kolay mı yıkılır? )Bu bağlamda güven, kıskançlığın doğal karşıtı olarak belirir. Shakespeare, güvenin inşasının ne kadar zahmetli; yıkımının ise ne kadar ani olduğunu dramatik bir berraklıkla gösterir.
Eserin günümüze uyarlanabilirliği de tam bu noktada trajik bir boyut kazanır. Shakespeare in yaşadığı dönemi düşündüğümüzde bile insan doğası değişmemiştir: İnsan, zor kazanılanı kolay yitiren bir varlık olmaya devam eder. Bu süreklilik, Kış Masalı nı tarihsel bir anlatıdan ziyade zamansız bir insanlık metnine dönüştürür.
İkinci bölümde Shakespeare in Zaman ı bir koro aracılığıyla karakterleştirmesi, oyunun felsefi omurgasını oluşturur. Zaman burada yalnızca anlatıyı ileri taşıyan bir araç değil; açıkça bir (Şifacı) rolü üstlenir. Eserin adında (Masal)geçmesine rağmen, bu yaklaşım son derece gerçekçidir. Çünkü kıskançlık, insanın yol açtığı bir yıkım olsa da, bu yıkımı yine insanın kendisi onaramaz. Onarım, ancak zamanın sağladığı
ZAMAN
Kimini sevindiren ben sınarım herkesi
Hem sevinçte hem dehşette, hem iyide hem kötüde,
Hatayı yapan da benim, açıklayan da,
Zaman olarak yetkimi kullanıp şimdi
Kanat takıp uçuyorum işte.
Aradaki gelişmeleri atlayıp büyük bir boşluk bırakarak
On altı yıl sonrasına gidiyorum diye
Sakın suçlamaya kalkmayın beni; Çünkü yasaları bir yana atmak
Ya da her doğurduğum saatte
Yeni âdetler yaratıp yok etme gücü var bende.
Zaten zamanın başlangıcı da benim,
Yasaların, âdetlerin hepsinden önce.
Tanıklık ettim eski düzenleri kuran çağlara; Bu yüzden niyetim bugüne hükmeden yeni şeyleri,
Taptaze olayları çıkarmaktır günyüzüne
Ve bugünün parlaklığı karşısında
Öyküm eskimiş görünüyor diye
Bugüne eskiyi getireyim ben de...
