Katı süperego ile hakimiyeti altındaki ben arasındaki gerilime suçluluk duygusu deriz; bu da kendini, cezalandırma gereksinimi şeklinde dışa vurur. Yani uygarlık bireyin tehlikeli saldırganlık arzusunun üstesinden, bireyi zayıf düşürerek, silahsızlandırarak ve bireyin bir iç kuvvet tarafından gözetlenmesini sağlayarak gelir.
hiçbir an’a, zamanı geldiğinde unutulmayacak kadar büyük bir önem yüklenmesine izin verilmemelidir; fakat her an, istenildiğinde hatırlanacak kadar büyük öneme sahip olmalıdır.
kişi kendinde görmek istemediği, kabul edilemez olan, kaygı ve tehdit oluşturan dürtü ve duygularını farkına varmadan bastırır ve tam aksini gösteren dürtü ya da duyguları sahnelemeye özen gösterir; nefret ettiği kişiyi aşırı sevmek, yüceltmek; korktuğu şeyden kaçınmaktansa üstüne gidip, cesurmuşçasına yapmak gibi.