Onur
@Onurbeg
“Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.”
311 okur puanı
Aralık 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
天 (Tiān)1000Kitap
...Kahhar ve cebbar Tanrı,
Ceza dolu buyrukları!
Kişiyi Tengri yarattı,
Güvenilmez tabiatı.
İyi başladı ancak
Gelemedi arkası...
Dikkat edildiği gibi şiirde hem Tanrı hem de Tengri kelimeleri var. Çince orijinalde iki farklı kelime olduğunun anlaşılması için bu yola gidildi. Çincede Şang-di olarak yazılan kelime Tanrı sözüyle karşılandı. Diğer Çince kelime Tien'dir ki, anlam bakımından Tengri ile bire bir örtüşmektedir. Çünkü tıpkı Gök Türkçe Tengri gibi Tien kelimesi de hem Gök hem de Tanrı demektir. Hatta Tien ile Tengri'nin aslında aynı kelimenin iki farklı söylenişi olduğu yönünde araştırmalar mevcuttur. Gök kültü bozkırda olduğu için, bu Tien kelimesinin Çin'e dışardan Cou'larla geldiğini düşünen araştırıcılar vardır
Dağ Rong'ları, Şien-yün ve Hun-yü boy adlarından sonra karşımıza çıkan diğer bir isim Çun-wey'dir. Çun-wey'den Hunların ilk atası olarak söz edilir. Onunla ilgili verilen diğer bilgiler de, Çun-wey'in Şia devletinin son hükümdarının oğlu ve bir adının da Şün-yü olduğudur. Kayıtlara göre Çun-wey, Şia devleti yıkılıp Şang devleti kurulduğunda kuzeye kaçarak bozkır hayatı yaşamaya başlamıştı. Şia devletinin yıkılışı Çin tarihçiliğinde MÖ 17. veya 16. yüzyıl olarak kabul edilir.
E. Pulleyblank Han hanedanı kaynaklarında Türkçe konuşan halkların üç grup atasının Gegunlar/Jiankunlar, Ding-lingler ve Sirler olarak belirlendiğini, Ding-ling/Kao-che soyundan gelenlerin Tiele kabileler birliğini kurduklarını ve ilk kez 630'da dokuz soyun belirtildiğini ifade etmiştir. Bu boylar Xin Tangshu'dan öğrenildiğine göre 1) Uygurlar 2) Sirler 3) Tuobalar 4) Kurıkanlar 5) Telengütler 6) Bukular 7) Bayırkular 8) Tongralar 9) Hunlar idiler. Bu durumda Kurıkanların Türkçe konuşan Türk boyları arasında zikredildiği açıklığa kavuşmuştur. Bununla birlikte uzun yıllar Baykal havalisinde meskûn olan Kurıkanlar Moğol boy-larının akınları sonucunda bugünkü Yakutların olduğu sahaya doğru çekil-mişlerdir65 ve bugünkü Yakutların ortaya çıkışında temel rol oynamışlardır. Kozmin, Yakutların ortaya çıkışı ve oluşumu konusunda Türk olduğunu vurguladığı Kurıkanların rol oynadığını belirtmektedir. Ksenefontov Yakutların oluşumunu üç ana döneme ayırmaktadır. Buna göre ilk sırada İskitler yer alırken, Moğol İstilasından önce ilk evrede Hunlar, ikinci evrede ise VII-VIII. Yy'da Angara'dan Baykal çevresine göçen Vilyuy Yakutlarının ataları olan Kurıkanlar bulunmuşlardır
Gumilev, L.N. (2006). Avrasyadan Makaleler-1. İstanbul: Selenge Yayınları, 146-147. Kozmin, N.N. (1925). "K Voprosu o Vremeni Vodvoreniya Buryat Okolo Baykala", Sibirskaya Jivaya Starina, Vip. III-IV, 118. Ksenefontov, G.B. (1937). Uranghay-Saha·Kitabı okuyor
Altın heykel motifi milattan önceki yüzyıllara, Asya Hunlarına kadar uzanır. Asya Hunlarının ilahi törenlerde kullandıkları bir altın heykel vardır. Çin kaynaklarına göre Hunlar, "Yün-yang'daki Gan-çüen Dağı eteklerinde Gök'e kurban" verirlerdi ve bu tören sırasında altın heykel de orada bulunurdu. Ancak anılan bölge Çinliler tarafından ele geçirilince tören yeri değiştirilmiş ve Hunların Şiu-tu Beyi topraklarına taşınmıştı. Bu sebeple altın heykel de Şi-u-tu Beyi'nin elindeydi. Ancak MÖ 121'de Çinliler bu bölgeyi ve altın heykeli de ele geçirmişlerdi. Hun tanrıkutu bu olaydan Şiu-tu Beyi ile Kun-ye Beyi'ni sorumlu tutmuş ve onları "idam etmek üzere huzuruna" çağırmıştı. Bunun üzerine iki bey Çin'e sığınmaya karar vermişti."
Ebûbekir'in 14. yüzyılda kaydettiği efsanedeki altın heykelin milattan önce 2. yüzyıla ait olaylar dolayısıyla Çin kayıtlarına girmiş olması son derece önemlidir. Üstelik Çin kaydı, olaylardan çok önce de altın heykelin varlığını göstermektedir. Hunlar MÖ 121'deki yenilgilerinden yüzyıllar önce de göğe kurban sundukları tören sırasında kutsal bir altın heykeli yanlarında bulunduruyorlarmış. Olayları Çin kaynaklarına dayanarak anlatan Konuralp Ercilasun'un şu yorumu da dikkat çekicidir: "Bozkır coğrafyasında hem demir işlemeciliği hem de altın işlemeciliği önemliydi ve altın madeni de şüphesiz çokça bulunuyordu."
Köktürk âdetlerinden bahseden Çin kaynakları, kağanın, soyluları her yıl atalar mağarasına götürdüğünü ve orada kurban kestiklerini yazar