Mamedov Oruj
@Oruj
30 okur puanı
Aralık 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Dostoyevski-İnsancıklar inceleme
Kitap Dostoyevskinin ilk romanı. Eleştirmenler tarafından yeni Gogol doğuyor deyildi bu eserden sonra.
Kitap mektuplaşma şeklinde geçiyor. Makar Devuşkin ve Varvara arasında. Bu ikili arasında sarsılmaz bir dostluk var. Kitap bize dönem Rusyasının yaşam tarzını azda olsa gösteriyor. İnsanların çoğunun maddi sıkıntılar içinde nasıl boğuştuğunu. 1 odalı evde 1 ailenin nasıl yaşadığını. Bir babanın çaresizlikden adeta yalvarircasına 10 kapik isteyişini. Ailenin mutlu oldiğu gün yeniden hayatının nası karaldığını gösteriyor.Kitapda mutlu olan kimse yok. O yüzden okuyunca içiniz karala bilir. Kitabın sonunda kahramanlarımızın maddi durumu oldukca kötüleşiyor. Sırf maddi durumu kötü olduğu için Varvara sevmediği kendinden yaşca çok buyuk olan Bıkovla evleniyor. Makar ne kadar karşı çoksada ok yaydan çıkmıştı artık. Makar Onu bulacağını söylüyordu. Varvara ise artik sonsuza kadar görüşmeyeceklerini. Kitabın sonunu nasıl kurmanız gerektiğini yazar bize burakmış.
Herkese şimdiden iyi okumalar dilerim
Atatürk və Əhməd Ağaoğlu
Kitab adındanda məlum olduğu kimi TC'nin qurucusu Ataturk ve Əhməd Ağaoğlu arasinda olan munasibəti bizə çatdırır. Ağaoğlu Azərbaycanın yetişdirdiyi ziyalılardan biridir. Təhsilini Avropada almışdır. Ittihat və Tərəqqi cəmiyyətinin üzvlərindən olmuşdur. Sonralar buna görə sürgünə göndərilmişdir. Atatürkü də ilk dəfə sürgündə olarkən görmüşdü. Sürgündən sonra İstanbula gəldi. Bir xeyir sevərin verdiyi pulla Ankara hökümətinə dəstək üçün yola çıxmışdır. Milli mucadilə zamanında öz qələmindən məharətlə istifadə etmişdir. Buna görədə Atatürkün xususi hörmətini qazanmışdır.
Cumhuriyyət yeni qurulan zaman CHP tərəfindən idarə edilirdi. Bu Türkiyənin demokratik görüntüsünə ciddi xələl gətirirdi. Buna görədə Atatürk Fransa səfiri Fethi Okyarı çağırıb onunla muzakirələr etti. Sərbəst Firqənin qurulmasına qərar verdilər. Bu qərarın ən atəşli dəstəkcilərindən biridə Ağaoğlu olmuşdur. Ancaq bu partiyanin ömrü uzun olmadı. Ataturk partiyanın iplərini əlindən qaçırdığını görüb partiyanı qapattı. Mətubatta partiya haqqında "ərəb xurafatlarını geri gətirəcəklər" iddiası var idi. Bu iddianın düzgün olmadığını çox adam bilirdi. Mətubatda olan "ərəb xurafatı" ifadəsi "İslam şəriətidir". Bu da Cumhuriyyətin ilk dönəmlərindən İslama qarşı olan munasibəti bizə göstərir.
Ağaoğlu digər Atatürkcülər kimi onu ilahlaşdırmırdı. Ona qarşı gələn nadir insanlardan idi. Bəzən munaqişənin sonu təhqir və alçaltma ilə bitirdi. Bu təhqirlərdən biri "Sən sığıntısan" olmuşdur. Atatürkün bu ifadəsi Ağayevi olduqca sarmışdı. O getmək üçün ayağa qalxanda Atatürk onu qucaqlayıb "Yanlış anladın" demişdir. Ancaq Ağaoğlu buna fikir vermədən evinə getmişdir. Bu munaqişədən sonra artıq əvvəlki kimi tez-tez görüşməməyə başladılar. Ancaq Atatürkün ölümündən sonra Ağaoğlunun övladlarının xatirələrindən onun necə
Tolstoy-Din Nedir? İnceleme
Eser Tolstoyun yetkinlik döneminde yazdığı eserlerdendir. Ömrünün son 30 yılını din felsefe bilim sosyoloji ile ilgilenerek geçirmiştir. Tolstoyla bazen fikirlermiz ust uste düşyüyor bazense onun dediklerini kabul etmiyorum. Şimdi esere geçelim.
Tolstoyun yaşadığı çağda bilimin artik dinin yerini alacağını eğitimli kesimin çoğu söylüyordu. Bazıları ireli giderek Sosyal Darwinizmi destekliyordu. Tolstoy bu bakış açısını eleştiriyor. "Aklı başında hiç bir insan dinsiz yaşayamaz" diyor. İnsanlar Din olmadan anlam bulamıyorlar. Ve kendi hayatlarını sanki bir anlam varmışcasına yaşıyorlar. Kendileri bunu ne kadar inkar etsede eylemleri ile bunu yalanlıyorlar.
Eserde çağın hakim felsefi görüşlerinide eleştiriyor. Nitşe ve Şopenauer bu felsefecilerin başında geliyor. Tolstoy bu felsefeleri eleştiriyor. Bu felsefelerin insanı umutsuzluğa sürüklediğini düşünüyor.
Tolstoy geleneksel hristiyanlık öğretisine karşı çıkıyor. Kilisenin yalnılmazlığına imanı eleştiriyor. Vaftiz ve diğer kilise oğretilerine karşı çıkıyor.
"Kendine yapılmasını istemediğin şeyi başkasına yapma" ahlak önerisini eleştiryor. Bu öğretinin temeli olmadığını savunuyor. Bu düşüncede Tolstoya katılıyorum.
Şimdi ise katılmadığım kısımları ele almak istiyorum. İlk önce Tolstoyun ve hristiyanların oğütlediği pasiflik oğretisi. Yani bize bir şey yapan kişilere karşı çıkmamak. Burda bir sorun var: Eğer bize komşu ülke savaş açarsa bizim bu hadise karşısında tutumumuz ne olmalı? Pasif kalıp kendimizi savunmamalıyız? Böyle bir şeyin mümkün olmayacağını biliyoruz. Bu öğretiyi savunmak saçmadır. En azından benim görüşüm böyle.
Diğer katılmadığım kısım ise devlete karşı çıkmasıdır. Devlet eleştirilerinin bir kısımına katılıyorum. Ancak devletsiz bir dunya hayal edemiyorum. Devlet olmazsa ekonomik sistem nasıl