Ünlü romanı "Germinal"i 1885 yılında yayımlar. Romanı yazmak için belgelere gider. 1883'te G. Stell'in yayımladığı "Fransız Maden İşçilerinin Şikâyet Defterleri"ni okur. La Ricamarie Ocağındaki ikisi kadın on üç ölü vardır. Aubin Ocağı'nda ise on dört kişi ölmüştür. 1869'daki kanlı grevlerin, Creuset ve Fourchambault grevlerinin, ardından açılan davaların anlatıldığı "Gazatte des Tribunaux"ları getirtir. Yves Guyot Amédéé Burat'ın yapıtlarından "kömür ocaklarının bunalımını" inceler. Ancak Zola için, insanlar ve nesnelerle doğrudan doğruya ilişki, dolaysız araştırmanın yerini hiçbir şey tutamaz. Bu nedenle maden ocaklarının olduğu bölgeye de gider. 19 Şubat 1884'te Aubin Maden Ocaklarında bir grev patlak vermiştir.Oraya gider; günlerce kalır; notlar alır, sorular sorar, gözlem yapar. Tuttuğu notlar ilginçtir: Yol taş döşelidir; yazın kapkara toz, kışın yağmur yağınca vıcık vıcık bir çamur... Cetvelle çizilmişçesine dümdüz bir çizgi halinde, sırt sırta iki dizi ev... Kazılan galerilere en çok 60 cm'den girilir. Renard Ocağı, yer altında 476 metre iner. Bir işçinin verevine bir damarı kazmak için böğrünün üzerinde yattığını görür. Tüm işçilerin vücudu kapkaradır, gözleri ve dişlerinin aklığı sırıtır. Zola Germinal'i on ayda yazar. Elini çabuk tutmak zorunda kalır; çünkü yazılması bitmeden roman yayımlanmaya başlar. Öfkeyle yazar, coşkun bir anlatım kullanır. Roman karşısında rahatsız olanlar da vardır. "İğrenç sosyalist roman"; "açık saçık çiğlik" biçimindeki eleştirilerle karşılaşır.
"...yarın korkusuyla yaşamaya devam edip, alanını terk edememek, başkaldıramamak kişinin özgürlüğüne vurulan en derin ketlerden birisidir. İtaat bekliyorsan fakirleştir, kafalarına buyruk yaşamalarını istemiyorsan sadece ölmemeleri için yetecek kadar tayın ver...
Yukarıdaki cümleyi kitap
GerminalEmile Zola · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 201914,3bin okunma
İnsan bitiyordu topraktan, gelecek yüzyılda ürün vermek üzere yavaş yavaş filizlenen, pek yakında yerküreyi sarsarak baş verecek olan, öç almak için yanıp tutuşan, kapkara bir insan ordusu boy atıyordu.”