Yansıtıcı düşünce (reflective thinking), yetişkinlikte sergilenen önemli bir bilişsel değişimdir.
Yansıtıcı düşünce, bireyin kendi düşünme süreçlerini, deneyimlerini, duygularını ve eylemlerini bilinçli bir şekilde gözden geçirmesi, değerlendirmesi ve bu süreçlerden anlam çıkarmasıdır. Bu tür düşünme, yüzeysel değil; derinlemesine, sorgulayıcı ve anlam arayışına yönelik bir zihinsel süreçtir.
Kimlik birçok katmadan oluşan bir kendini betimlemedir. Kimliğin birçok unsuru vardır. Cinsel kimlik, siyasal, dini, mesleki, entelektüel, fiziksel, ilişkisel, etnik kimlik vs.
Kimliğin unsurlarının sentezlenmesi, rollere ve çehrelere ilişkin birçok olumsuzluk ve doğrulamalar içererek fos çıkan bir süreç olabilir. Kimlik gelişimi parça parça olur. Kararlar tek kalemde verilmez; tekrar tekrar geri dönülür. Kimlik gelişimi düzgün biçimde olmaz, sarsıntılı biçimde olur.
Davranışın standartlara göre olmadığı değerlendirmesi utanç duygusunun temelidir. Utancı deneyimleyen bir çocuk, saklanmayı veya kaybolmayı diler. Utanç duygusu İngilizcede “self- conscious emotion” yani “kendini bilme duygusu” olarak adlandırılır. Neden ?