Umut Burak
@Pdr1453
Psikolojik Danışman
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Umumi NeticeTarih
Vidin isyanı genel
bakımdan, içtimai olduğu
kadar millidir de. Asilerin başları bütün Bulgaristanı ayaklandırmaya çalışmakta ve Sırbistan gibi muhtar bir Bulgar beyliği kurmak gayesini
gütmekte idiler, onlar durumları hakikaten çetin ve isyana elverişli olan Vidin köylüleri gibi bütün Bulgar köylü kitlelerini arkalarından sürükleyeceklerini umuyorlardı. Gerçekten isyan sırasında
yayılan haberler bütün Bulgarlar arasında heyecan uyandırmakta idi.
İsyanın umumiyetle Tanzimat tarihi bakımından önemli neticelerinden biri de, hükümetin aynı tarihlerde, idari sahada aldığı
birtakım yeni İslâhat kararlarıdır. Meselâ böylece bütün İmparatorluk dahilinde valilerin mahallî meclisler karşısında salâhiyetleri
genişletilmiş, Bosna ve Vidin gibi bir toprak aristokrasisinin hakim olduğu yerler sıkı bir şekilde merkeze bağlanmış ve neticede
bu tarih, Tanzimatın İmparatorluğu merkezileştirme politikası bakımından da mühim bir tarih olmuştur.
Nihayet son olarak işaret edelim ki çıkarılan hattı hümâyûnlar
ve nizâmnâmeler üzerinde yapılan incelemeler, bizi Tanzimat tarihinin içerisine
ulaştırmaz; Tanzimatı
hakikî olarak ancak
onun, İmparatorluğun türlü bölgelerinde her türlü hususî şartlarla
kaynaşarak meydana çıkan canlı vakıalarında görebiliriz.
Umumi NeticeTarih
Araştırmalarımız bize, XIX. uncu asrın ilk yarısında da Bulgarların bir millet olma yolunda büyük gayretler
yaptığını, Bulgar milletinin çöküş devrinde
Osmanlı tarihinin
gidişi üzerinde kuvvetle müessir bir âmil olarak meydana
çıktığını göstermektedir. Bilhassa asrın tam
ortasında, yabancı
tarihlerde olduğu kadar bizim tarihlerde de pek bahsi geçmeyen,
fakat her bakımdan büyük önemi olan Vidin
ayaklanması
bunu bütün açıklığıyla ortaya koymaktadır.
Vidin Gospodarlık Rejimi ve İlgası
işte Vidin havalisinde bu zahirî Islahat teşebbüsünden on sene
sonra baş gösteren ayaklanma, doğrudan doğruya bu toprak meselesine bağlıdır. Esasen bu on sene zarfında da vaziyet iyileşeceğine
reaya aleyhine daha ziyade kötüleşmiştir. Tanzimatçılar, fiilî neticelerini düşünmeden toprak siyasetinde tatbika çalıştıkları liberal
prensiplerle, mirî arazi mutasarrıflarının haklarını, tam mülkiyete
yaklaşacak şekilde genişletme yolunu tutmuşlardı. Meselâ 7 Cema-
ziyülûlâ 1263 (23 nisan 1847) tarihli bir resmî tebliğle mirî arazi
üzerinde kız evlâtların da erkek evlât gibi veraset hakkı tanındı.
Daha sonra çıkarılan diğer kararnamelerle bu istikametteki cereyan
inkişaf etmiş ve mirî toprak üzerindeki tasarruf hakkı mutlak mülk
telakkisine gittikçe daha çok yaklaşmıştır. Böylece vaktiyle toprağı işletmek üzere tasarrufu altına alan
mirî arazi sahipleri ve
tabiî bu arada Vidin ağaları yavaş yavaş bu köylerin hukuken de
hakikî sahibî vaziyetine geçmeğe başlamışlardır. Neticede bu tedbirler, esasen gergin olan İçtimaî
münasebetlerin daha
ziyade kötüleşmesine yardım etmekten
başka bir sonuç vermemiştir.
Vidin Gospodarlık Rejimi ve İlgasıTarih
Gerçekten
reayanın asıl maksadının da ağaları kaldırarak toprağı kendisine
verecek bir inkılâp olduğu 1850 Vidin isyanında açık bir şekilde
görülmektedir.