İbrahim Kabakçı
@Pnforever
10 okur puanı
Mayıs 2023 tarihinde katıldı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Burada kınanmanın ötesinde bir suç var. Burada ağlamanın ifade edemeyeceği bir keder var. Burada, tüm başarılarımızı altüst eden bir başarısızlık var. Verimli topraklar, sıralar halinde dizilmiş ağaçlar, sapasağlam gövdeler ve sulu meyveler. Yanlarında ise çocuklar, portakaldan kâr elde edilemediği için pellagra hastalığından ölmek zorunda. Ve adli tabip, ölüm belgesine "yetersiz beslenme nedeniyle öldü" yazmak zorunda, çünkü yiyecekler çürümeli, çürümeye zorlanmalı.
İnsanlar nehirde patates avlamak için ağlarla geliyorlar ve muhafızlar onları geri püskürtüyor; dökülen portakalları almak için gürültülü arabalarla geliyorlar, ama üzerlerine gazyağı sıkılıyor. Onlar da hareketsizce durup patateslerin akıp gitmesini izliyorlar, hendeklerde öldürülen ve kireçle örtülen domuzların çığlıklarını dinliyorlar, portakal dağlarının çürüyen bir çamur haline dönüşmesini izliyorlar; ve insanların gözlerinde başarısızlık var; aç insanların gözlerinde giderek artan bir öfke var. İnsanların ruhlarında gazabın üzümleri birikiyor ve ağırlaşıyor, hasat için olgunlaşıyor.
Bugün kitabı okumak için elime aldım ve ilk sayfalarını okur okumaz kitabı daha önce okuduğumu farketim. Emin olmak için sonunu doğru hatırlıyor muyum diye kontrol ettim, evet sonunu da hatırlıyorum. Kitabı satın alalı 1 yıl olmadı oysa, ne ara okudum da unuttum hiç haberim yok. Biraz sayfaları karıştırıp olayları hatırlayınca kitap hakkındaki fikirlerim de tekrar kafamda belirmeye başladı.
Tıpkı İki Şehrin Hikayesi gibi bu kitapta içinde geçtiği dönemi aydınlatan bir belgesel tadında. Özünde bir yolculuk ve bir mücadele öyküsü. Kapitalizmin tabiri caizse ete kemiğe bürünüp insanların üstüne nasıl da çöktüğünü ve insan hayatının nasıl ikinci plana atıldığını ustalıkla işlemiş. Karakterlerin içerisinde büyüyen öfkeyi ve hüznü size de hissettirebilmeyi başarmış. Ayrıca okuduğum baskının 270. sayfasındaki birkaç sayfalık bölüm plot'tan bağımsız olarak tabiri caizse bir manifesto gibi yazılmış. Mevcut koşullarda suç aç insanların değil, yiyebilecek şeyi yok etmeyi normalleştiren düzene yüklenmiş. Düzenin bu şekilde kendi sonunu da hazırladığını söylemiş. (Burada bir dipnot düşeyim, bu kısmı internetten aratıp orjinal metniyle okudum. Oldukça yetersiz bir çevirimiz varmış aslında. İmkanı olan herkes 25. chapter olarak geçen bu kısmı ingilizce olarak okusun. Bu kısım, Türkçeye bu kadar yetersiz çevirilebilirdi ancak. Kitabın hikayesinin ötesinde çok değerli bir düşünce yatıyor bu satırlarda.) Böyle bir kitabın Amerikada bir klasiğe dönüşmesi bana ironik geldi.
Kitabı beğendim. Yine de benzer siyasi görüşlere sahip bir yazarlar tarafından yazılan Martin Eden ve İki Şehrin Hikayesi gibi akılda kalıcı olmadığı da aşikar. Bu iki kitaptan bir gömlek geride görüyorum.
Sonsöz, asıl üçlemedeki hikayeye yakışan bir final gibi olmuş, 4. kitabın aksine güzel bir final yapılması beni sevindirdi. Tanıdığımız simaları görmek hoş oldu. Hâlâ fantastik kitapları zevk alarak okuyabiliyor olmam da beni sevindirdi. Yine de bu kitabı her ne kadar beğeniyor ve evreni seviyor olsam dahi, kör göze parmak şeklindeki sembolizmi artık bana banal geliyor.
