Stephen Dedalus
@SDedalus
18 okur puanı
Ağustos 2019 tarihinde katıldı
Eşsiz bir eser
Yabancı, çağcıl Varoluşçuluk’u betimleyen eşsiz bir eser. Meursault’un hayata, annesine ve insanlara karşı tutumu oldukça pasif ama büyük etkiye sahiptir. Kitap size eylemsizliğin etkisini gösterir. Annenin ölümüne üzülmek yetmez, ağlamak gerekir. Meursault yaptığı davranışın bilincinde değil gibi görünür. Yaşar, sadece yaşar. Bununla birlikte pasifliğinin getirdiği etkileri, bunlar yıkıcı olsa bile kabullenir. Bu yüzden tıpkı katip Bartleby gibi çağı yankılar, pasif bir direniş gösterir. Eser Zeki Demirkubuz tarafından ‘Yazgı’ adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
Reklam
Bilimkurgu edebiyatında önemli bir yeri olan güzel bir eser. Dr. Moreau’nun hayvanlar üzerindeki deneyi, kısmen de olsa hayvan hakları tartışmasını önderler. İnsan ve insan, insan ve hayvan ilişkisi nasıl olmalıdır, bu etkileşimin getirdiği etik sorunları iyi biçimde tartışır roman. Ayrıca adadaki ilişkilerin eleştirisi vasıtasıyla modern toplumdaki eşitsizlikler masaya yatırılır.
Kısmen tek kusuru olayları büyük ölçüde insan merkezci bir açıdan değerlendiriyor. Mutlaka okuyun. Filmlerini de izleyin.
Robert A. Heinlein sıklıkla "ırkçı" olarak yaftalanan bir bilimkurgu yazarı olagelmiştir. Heinlein'ın bu kitabı tam bu yaftaları boşa çıkaran, yazarların belirli türde ideolojileri olsa da edebiyatın bu ideolojileri özel bir biçimde dönüştürdüğünü gösteren bir örnek olabilir. Gelecekte insanlık pek çok gezegene yayılıp orada koloniler kurmuştur. İmparatorluk yayılırken gelecek farklı olanların birarada yaşama istencine bağlıdır. Joseph Bonforte de bu genişlemecilerin lideri olan politik bir figürdür. Muhalifleri tarafından kaçırılır ve onun yerine geçip, yokluğunda bu siyasal harekete liderlik yapmak da Lorenzo Smythe'e (Büyük Lorenzo) düşer. Hikaye büyük ölçüde Lorenzo'nun başından geçen hikayeye yoğunlaşmıştır.
Arka planda Heinlein'ın sosyalizme karşı tavrı hissedilir. Örneğin Bonforte'ye yapılan "beyin yıkama" örneğini yazar uzun uzun SSCB üzerinden anlatır. Buna karşın romanın, Lorenzo'nun Marslılara karşı ırkçı yaklaşımının dönüşüm geçirdiği, birlikte yaşam istencini vurgulayan bir konumda bulunduğunu düşünmek mümkün. 1956 Hugo ödüllü bu esere zaman ayırın.
James Joyce'un Ulysses modern edebiyatın başyapıtlarından birisidir. Sıklıkla kütüphanenin en baş köşesinde duran, ama nedense kimsenin okumadığı, okumaya cesaret edemediği, okusa da anlamamaktan şikayet ettiği bir kitap olarak belirir. Bu durumun önemli bir sebebi Ulysses "kapalı" bir yapıttır. Yani yapıt size kendini hiçbir çaba gerekemeksizin açık bir şekilde sunmaz. Yapıtı anlamak için Homeros'un İlyada ve Odysseia'sını okumanız gerekir. Kitaptaki Shakespeare atıflarını en azından anlamak için onun yapıtlarına bir göz aşinalığı gerekir. İrlanda tarihi, edebiyatı, civarın sosyolojik durumu hakkında bilgi gerekir. Bu yüzden yapıt bu arka plandaki bilgiler, duyu ve görüler oluştukça kendini açmaya, tat vemeye başlar. O yüzden Ulysses'in basitçe okuyp bir kenara koyacağınız bir kitap olarak düşünmeyin. Elinizin altında, gündelik yaşamın basit döngüleri içindeki bir mitoloji olarak okumaya çalışın. Okudukça, sevdikçe size kendisini açar. Göndermeler sizi sıkmaktan çok heyecan vermeye başlar.
Hem yapıtın özellikle Nevzat Erkmen çevirisi çok güzeldir. Sadece akıcı dilini deneyimlemek için bile okuyabilirsiniz. Okuyun, kendinizi kaptırın. Siz kitaba açılın, o da size açılmaya başlar.
Edebiyat tarihindeki en güzel romanlardan birisidir. Bugün Mann’ın aynı zamanda ölüm yıldönümü olması vesilesiyle yeniden okunası, sayfaları arasında dolaşılası bir kitaptır. Kitap felsefeden mitolojiye, psikilojiden sosyolojiye pek çok alanda harika bir görüye sahiptir. Alt metinde faşizme karşı güçlü bir eleştiri görünür. Başucu kitabı yapınız. Zaman üzerine kısımları sosyolojik zaman için güzel bir çerçeve çizer.
