Gogol hiç şüphesiz Rus ve dünya edebiyatının en güçlü kalemlerinden biridir bunu Dostoyevski’nin “hepimiz Gogol’un paltosundan çıktık “ sözünden de anlıyoruz.Gogol’un eserlerinin hepsi de muhteşem fakat Ölü Canlar adeta bir baş yapıt.
Ölü canlar’ı Puşkin’in tavsiyesi üzerine yazmış Gogol.İstemiş ki Rusya’nın o dönemde ki portresini cesurca çizebileyim...Dediği gibi de olmuş sivri dili ve kara mizahı birbirine harmanlayarak bizlere bu armağanı bırakmış.
Eğer Ölü canlar’ı alıp okumak istiyorsanız bence İletişim yayınlarından alıp okumalısınız çünkü kitap yazarın ve Edmund Wılson’un önsözleri ile başlayıp ,Gogol’un da dediği gibi ‘Bir Epik şiir’ olan Metin ile devam ediyor.Epik şiir yani Ölü Canlar bittiğinde sonsözler var ve en son yazarın kitaba dair arkadaşlarına yazdığı mektuplar var o yüzden çok kıymetli ve emek kokan bir kitap cildini bize sunan İletişim yayınlarına da teşekkür ederim.
O mektuplardan Jukovskiye olanında şöyle demiş Gogol
-...İlahi bir manzaraya şahit oluyorum...
Şimdiyse Ölü canlar’a kendimi tamamen kaptırmış haldeyim.Eserim uçsuz bucaksız olacak,yakında biteceğe de benzemiyor.Yeniyetme sınıflar ve her kesimden insanlar bana İnan kesilecek ama,elden ne gelir ! Yurttaşlarımla savaş vermek kaderimde varmış demek.Ya sabır ! Görünmez bir varlık asasıyla karşıma bir yazı yazıyor.Öldüğümde adımın benden daha şanslı olacağını biliyorum; biliyorum ki aynı yurttaşlarımın torunları gözleri yaşlı ruhuma övgüler yağdıracaklar.
Gogol,12 Kasım 1836,Paris.