Ertan Ürkmez
@Satir
9 okur puanı
Kasım 2018 tarihinde katıldı
Ahraz; Yazar Deniz Gezgin’in, semavî dinler bünyesinde ve mitolojik tasavvur dünyasında mevcût bulunan unsurlardan yararlanmak suretiyle oluşturduğu metaforlar aracılığıyla alt metin okumasına müsait hale getirdiği başarılı kurmaca eser. Bilgimin elverdiği ölçüde tespit edebildiğim metaforlar bağlamında yaptığım alt metin okumasını paylaşmaya çalışacağım. Ama öncelikle belirtmek isterim ki yazacağım satırlar kişisel izlenimleri ve çağrışımları içermektedir. Farklı okumalara açık metinlerin edebî anlamda başarılı olduğunu düşünen bir insan olarak yazacaklarımın yüzde yüz doğru olduğuna yönelik bir iddiam yok, hatta bazı okumalarım zorlama olmuş da olabilir. DİKKAT SPOİLER İÇERİR! Söz konusu metaforlardan en belirgin olanının romanın temel karakterinin ismi olduğunu söyleyebiliriz. Metnin en önemli karakteri olan “İsrafil” malumunuz üzere İslam inancındaki dört büyük melekten birisidir. Kıyamet vaktinin geldiğini belirtmek üzere sûr adı verilen büyük boruyu üfleyecek olması en önemli görevlerinden birisini oluşturmaktadır. Annesi Adile’nin kasabalıya yağdırdığı lanet sonucunda tarlalarda, bahçelerde, yol kenarlarında biten zakkum isimli bitkinin ise Sâffat Sûresi 37/62, Duhân Sûresi 44/43 ve Vâkı’a Sûresi 56/62 numaralı Kur’ân âyetlerinde yer alan cehennem tasvirleri içerisinde zikredilmesinden dolayı metafor olarak kullanılan bir başka İslâmî unsur olduğu kanaatindeyim (56/62 numaralı âyette zakkumun cehennemde cezalandırma aracı olarak kullanılacağını da anlamaktayız; “Siz zakkum ağacından yiyeceksiniz”). Ayrıca tefsir türü kapsamına giren kimi eserlerde, İsrâ Sûresi 17/60 numaralı âyette yer alan “lanetlenmiş ağaç” ibaresinin zakkum bitkisini telmih ettiği vurgulanmaktadır. İsrafil’in sadece ve sadece kıyameti anımsatan bir kahraman olarak yansıtılmadığını, metnin
Reklam
Yürüyen Kentler
Her şeyden önce kitaptan nasıl haberim oldu, onunla başlayayım. Yüzüklerin Efendisi ve Hobbit film serileri ile tanınan Peter Jackson'ın Aralık ayında gösterime girecek olan son filmi "Mortal Engines" Yürüyen Kentler roman serisinin ilk kitabının uyarlaması. Film trailerlardan gözlemlendiği kadarıyla filmin görsel bir şölen olduğu ve en azından bu bağlamda sinema tarihindeki yerini alacağı söylenebilir. Fantastik olarak tanımlanan türü hariç bırakırsak Hollywood sinemasından pek haz eden bir insan olmadığımı söyleyebilirim. Film trailerlarında yer alan görseller beni heyecanlandırmadı der isem yalan olur. Yani filmi görmeye gideceğim. Hollywood sektöründe üretilen pek çok üründe olduğu gibi bu metninde deformasyona uğrama tehlikesi var. Her uyarlama birebir metne kalacak diye bir kural olmamakla beraber -ki zaten bu sanatın doğasına aykırıdır- işaret ettiğim deformasyon, metnin içinin boşaltılıp boşaltılmamasına yönelik bir endişe olarak tanımlanabilir. İşte bu bağlam içerisinde Philip Reeve'e ait yeni tanıştığım bu metni okunacaklar listemde ön sıraya aldım. İyi ki de öyle yapmışım. Distopik bir eser olan metnin anlatısının bir action kurguya dönüştürülme ihtimali çok yüksek. Çevirisinin iyi yapıldığını düşündüğüm metin akıcı bir olay kurgusuna sahip. Distopik bir manzara çerçevesinde tasvir edilen ve fantastik bir yanının da bulunduğu söylenebilecek dünya düzeni, romanın hemen başında içerisine çekiyor okuyucusunu. En azından bende öyle oldu diyelim. Satırlar ilerledikçe ve alt metni okudukça romanın salt bir distopya olmadığını fark ediyorsunuz. Spoiler vermemek adına karakterlere ve epizotlara değinmeden metnin kendisini kapitalist sisteme dayayan emperyalizm ideolojisi ile küreselleşen dünya alegorisi ve eleştirisi olduğunu söyleyebilirim. Yazar sistem