Selim Üstüner
@SelimUstuner
Z <3 11.06.2026
Mâzi tarlasının hâsılâtının, mürûr-i zaman süzgecinde un ufak olup nisyân derelerinde inhilâle maruz kalmaktan, ehemmiyeti ve müessiriyeti sebebiyle kurtulması kanaatimce icab etmiş olan kısmıdır yazdıklarım.
Yasaları (şeriatı) öğrenmek isteyenlerin amacı ileride paşa unvanını almak, vali veya kadı olmaktır. Bazıları ise özellikle selâtîn camilerinin imamı olmak isterler. Bu meslek onlara huzurlu bir yaşam ve iyi bir gelir sağlar.
Farsçayı iyi öğrenmeye çalışanların ve bu konu üzerine sabırla eğilenlerin amacı, Türkçe okuma ve yazmayı iyi öğrenmek ve zaman içinde 'efendi' mertebesine erişip yüksek konumlardaki memurların, bakanların, paşaların yazı işleri dairesinde görev almaktır. Bu sebeple devlet dairelerinde kullanılan güzel yazı tarzlarını iyice öğrenmek için büyük gayret sarf ederler.
Sayfa 72 - Kitap Yayınevi
İçoğlanların arasında kendi içlerinden gelerek öğrenmeye meraklı olanlar ve diğerlerine kıyasla daha üstün bir yetenek gösterenler mensup oldukları odada daha büyük itibar görür ve kalfa olurlar.
İçoğlanlarının en çalışkan ve gayretli olanlarına 'talibul ilm' yani dünya bilgesi ve bilim aşığı ünvanı verilir.
Sayfa 70 - Kitap Yayınevi
İçoğlanlarının terbiyeli ve nazik davranmalarına, birbirleriyle konuşurken güzel, sevecen sözler kullanmalarına, birbirlerine sadece kardaş veya canım diye hitap etmelerine çok önem verilir.
Sayfa 74 - Kitap Yayınevi
İçoğlanlarının avluda top oynamalarına ancak padişah atıyla veya arabasıyla saraydan ayrıldığı zamanlar izin verilir. Oyun sırasında sadece dilsizler gibi sessizce parmak işaretleri ile anlaşmalarına müsaade edilir. Bu yüzden dilsizlerin işaretlerini hepsi, özellikle has odalılar öğrenirler ve bilirler, çünkü padişah onlara aralarında sadece bu biçimde anlaşmalarını buyurmuştur.
İçoğlanlarının yaşadığı ortamda inanılmaz bir sessizlik ve sakinlik hakimdir. Kitapları ellerinde, birer heykel gibi sessiz ve hareketsiz yerlerinde otururlar ve odada hiç kimsenin bulunmadığı izlenimini uyandırırlar.
Sayfa 73 - Kitap Yayınevi
Dış saraylardan getirilen iç oğlanlarının en güçlüleri zülüflü baltacılar topluluğuna katılır.
Nitekim ben Edirne Sarayı'ndan geldiğimde, Kapıağası benim de baltacılar grubuna kaydedilmemi emretti. Ama denetleyicilerden biri beni kuşağımdan tutup ansızın kendine doğru çekerek güçlü olup olmadığımı denemeye kalkınca, ben kendimi hiç direnmeden bırakıverdim ve yere düşmedimse de olduğum yerde sendeledim. Bu nedenle Baltacılar arasına katılamayacak kadar güçsüz olduğuma karar verildi ve beni büyük odaya gönderdiler.
Sayfa 67 - Kitap Yayınevi