Sevim Ekinci
@Sevimeknc
adımdan gayrısını bilmiyorum.
Reklam
Hegel’e göre, doğada ve tarihte bütün oluşum, “idea”ya, “yaratıcı bir idea”ya dayanıyordu. Ama bu “idea”nın yaratıcılığı, “idea”nm doğurduğu “çeşitleme”lerde saklıdır: “Tez” adı verilen bir başlangıç, zamanla, kendi içinden çıkan -ama kendisinden farklı olan- “antitez”i yaratmakta, her ikisinin çelişmesinden de sentez” ortaya çıkmaktadır. Sentez, daha öncekilerin her ikisini de içine alır; ama hiçbiriyle aynı değildir ve onları aşmakta, öteye geçmektedir. Başka bir deyişle, değişen, “kendi çatışmasını kendi içinde taşıdığı için” değişmektedir.
Çağımızın büyük düşünürlerinden biri olan Levi-Strauss, “ilkel” toplumla “uygar” toplum arasında bir ilerilik ya da gerilik ayrımından söz edilemeyeceğini ortaya koymuştur. Ona göre, Bruhl’ün ‘ilkel’ dediği insanlar, en az bizim kadar uygardırlar; değişiklik, her iki uygarlıkta düşüncenin birbirinden farklı semboller sistemiyle dile getirilmesindedir. Montaigne’in dediği gibi, “aklın kurallarına uyarak barbar diyebiliriz yamyamlara ama bize benzemiyorlar diye barbar diyemeyiz.”
J. P. Sartre, son büyük eserlerinden birinde, Diyalektik Aklın Eleştirisinde şunları söyler:
“Tarihte Descartes ile Locke’un dönemi olmuştur; Kant’ın ve Hegel’in dönemi olmuştur. Son olarak -içinde yaşadığımız- Marx’ın dönemi gelmiştir. Bu üç felsefenin üçü de, sırasıyla, bütün bir düşünceyi besleyen tarla ve bütün bir kültürün ufku oluyor. Daha önce söyledim, şimdi de tekrarlıyorum: İnsanlık tarihinin tek geçerli yorumu diyalektik maddeciliktir.” “Ve çünkü -yine Sartre’a göre- gerçekliğin kendisi Marksisttir ve Marksizm -hiç olmazsa çağımız için- aşılmaz durumdadır”.