Aziz Yıldız
@Simurg
Psikolojik Danışman
Diyarbekir
88 okur puanı
Haziran 2015 tarihinde katıldı
Yazarın yıllar önce okuyup etkilendiğim kitabı Animal Triste'nin tadını alma güdüsüyle elime aldım kitabı. Zira İkinci Dünya Savaşı sonrası Alman toplumu çok ilgimi çekiyor. Doğu Almanya yurttaşı Monika Maron, bir dönemin panoramasını iyi gösteren, toplumun ve de iktidarın bireyin ruhunda açtığı kesikleri ustalıkla anlatan bir yazar. Kitabın giriş temposunu pek beğendiğimi söyleyemem. Bazı kısımlarda daha detaylı tasvirler bekliyordum. Ana karakterimiz Josefa,tam saygı duyulacak ikonik biri. Josefa'nın ilkeliliği ve tavizsiz duruşunun güçlü anlatımı bir yana finale doğru içine girdiği buhranın belirginleşmesi ve ruhsal çözülmesinin alenileşip aşırı kahramanlaştırmaya gidilmemesi onu çok insani bir figür haline getiriyor. Totaliter rejim karşısında vicdanın sesini temsil eden Josefa, kendi düşüncelerinin peşinden gitmek ve inanmadığı doğrulara mesafe koymaya kararlı herkesin yol arkadaşıdır.
Reklam
Marias yine o çok iyi bildiği şeyi yapmış. Ya da kitabın Marias'ın ilk dönem eserlerinden olduğunu düşünürsek, Marias o zamanlar da aynı şeyi çok iyi yapıyormuş, demek daha doğru olur. Karşılaşmalar, birbirimizin hayatına müdahil olmalar, bağlar üzerine kurulu mükemmel bir anlatı evreni kurmak. Marias'ın en iyi kotardığı şey, insanların başkalarının hayatında kapladığı alanı müthiş bir şekilde aktarması. Bizi her biri akılda kalıcı karakterle tanıştırıyor. Anlatıcının evli aşkı Clara Bayes, deneyim biriktirici dostu Cromer-Blake, Emekli profesör Toby Rylands, her gün başka bir tarihte yaşayan anakronik kapıcı Will ve parlak gençliğinin ardından dünyadan silik ayrılan eski yazar Gawswroth. Oxford'un "naftalinde saklanmış" ruhunu da keza başarılı bir şekilde anlatıyor. Dünyadan ve hayattan uzak diye nitelendirilen sislerle kaplı iki yılın ardından evinde, Madrid'de, geriye dönüp bize o iki yılı anlatırken birbirine teyellenen tüm ruhların sözcüsüdür anlatıcı.
Beliz Güçbilmez, "kurmacalara neden muhtacız?" gibi dikkat çekici bir alt başlığa sahip kitabıyla ufkumuzu açıyor. Her şeye 'yarar' gözüyle bakıldığı ve temel ihtiyaçların dahi karşılanmasında zorluklar yaşandığı bir dönemde genellikle çevremizin, ara sıra da kendimizin sorduğu "edebiyat ne işime yarayacak?", "şu romanı okumanın bana bir getirisi olacak mı?", "izlediğim bu filmin gerçek hayattaki yeri ne?" vb. sorulara geniş perspektiflerden açık zihnin ürünü cevaplar vererek kurmacalara olan inancımızı tazeliyor. Kurmaca zihninin nasıl çalıştığından, kurmaca- gerçeklik ilişkisinin tarihsel seyrinden, göklerde konumlanan mitlerin yeryüzüne kurmaca kılığında inmesinden, kurmacalardaki anlatıcının geçirdiği dönüşümlerden, benzerlik-farklılık diyalektiğinin çalışma düzeninden gözümüzü kırpmamıza müsaade etmeden bahsediyor. Kağıt üstündeki ölü harflerin okur zihninde yarattığı canlı dünyanın, insan zihninin ürünü metaforların hayatla aramızda kurduğu köprünün tılsımına vecd ile bakıyoruz. Günlük hayatın hayhuyu ve kaygıları arasında elimizi attığımız kitaplar hakkında yazara kulak veriyoruz: "Öyleyse belki de kurmacalara yönelirken niyetim kafamı dağıtmak değildir de gündelik hayatın darmadağın ettiği zihnimi toplamaktır. (...)anlam veremediğim gündeliğin zihnimde açtığı yaralar, kurmacalar karşısında tatlı tatlı kaşınarak iyileşir."
Damon Galgut, İyi Doktor kitabında olaylara çoğu romanda karşılaştığımız bir tarzda girizgah yapıyor. Merkezden uzak, donuk, kıpırtısız sıkıcı bir taşra kasabasına oraya bir hareketlilik kazandıracağı belli olan genç bir doktor atanır. Hikayenin geçtiği Güney Afrika'nın bu kasabası "yurtluk" diye adlandırılan siyah ulusların yaşadığı fakir ve geri kalmış bir bölge. İdealist ve heyecanlı doktor başlarda hayal kırıklığı yaşasa da idealist ruhunu askıya koymaya da pek yanaşmaz.
Anlatıcımız hayalet kasabanın tecrübeli doktoru Frank'tır. Özel hayatında problemler yaşayan Dr. Frank bu uzak taşra kasabasının durgun sularına kendini bırakmıştır. Konfor alanını dürteceğini ve kendini bıraktığı durgun suyu bulandıracağını fark ettiği genç doktor Laurence ile gerilimleri hep devam edecektir. "Geçmiş ve gelecek tehlikeli ülkelerdir; son yedi yıldır aralarındaki sınırda, sahipsiz topraklarda yaşıyordum. Şimdi ise yeniden taşındığını hissediyor ve korkuyordum." diye anlatır durumunu.
Kasabaya gelen sadece genç doktor değildir. Bölgenin karanlık geçmişi de sahne almaya hazırlanıyordur. Güvenli "şimdi" limanına demirleyen Doktor Frank geçmişin gölgesinin uzadığını ve geleceğin bulutlarının grileştiğini fark edecektir. Hareketlenen kasabanın huzursuz atmosferi günbegün bölgeyi saracaktır.
Bölgenin yazgısını, karakterlerin duygu dünyasını iyi geçiriyor Galgut. Coetzee'nin hemşehrisi nasıl olsa.
Malum, sömürgecilik psikolojisi denince akla gelen ilk isimdir Fanon. Sömürgecilik özelinde yaptığı kritiklerle bugün "ötekilik" damgası ile tanışık olan her kimliğin kendinden çok şey bulduğu bir psikiyatr ve aktivisttir. Asimilasyon, ırkçılık, zenofobi gibi marazi olguları dert eden herkesin uğradığı bir duraktır kitapları. Türkiye'de özellikle Kürtlerin yakından bildiği, kitaplarını hatmettiği, çokça referans aldığı özel bir yazardır.
Siyah Deri Beyaz Maske, Beyaz adamın zencide yarattığı zihinsel örüntülerin bir yapısökümü. Psikoloji literatürünün kavramlarıyla konuşan, aktüel olaylarla anlatılagelen, okurken zorlamayan bir metin. Zencinin benimsediği zihinsel çarpıklıklar, kendine yabancılaşması, içine düştüğü aşağılık kompleksi halleri irdeleniyor. Zencinin, Beyaz adamın kendisini hapsettiği imaja çocukluğundan beri nasıl yerleştiğini, çarpık damgalanmaların yaşamına nasıl yön verdiğini, dayatmacı benliği nasıl kuşandığını ele alıyor. Kitabın en önemli kısmının bu tahakkümcü kimliğe hapsedilen Zencinin beyazla değil, başka bir Zenciyle kurduğu iletişimi anlatan bölümler olduğunu düşünüyorum. Bu fanustan kurtuluş için en önemli çıkış noktaları orada bence. Anlatılan bizim hikayemiz...
Reklam