Hangisi daha lanetliydi; ölünceye kadar hiçbir şey bilmeyen biri mi, yoksa günler, haftalar ve yıllar boyunca yok oluşunun yaklaştığını seyreden biri mi?
Ama bu gün Ender konuşmak istemiyordu. Bir denemenin daha başarısız olduğunu, bırak babaağaçlara Planter söylesin. Ender, Human ve Rooter’la sonra konuşacaktı. Ana Kraliçe’yle konuşacaktı. Jane ile konuşacaktı. Herkesle konuşacaktı. Ve tüm bu konuşmalardan sonra, Lusitania’nın geleceğini karartan sorunların hiçbirini çözmeye biraz daha yaklaşmış olmayacaklardı. Çünkü sorunlarının çözümü artık konuşmaya dayanmıyordu. Bilgiye ve diğer insanların bilgiden harekete geçmeyi öğrenmesine ve sadece diğer insanların yapacakları hareketlere bağlıydı. Ender’in çözüm için kendi başına yapabileceği bir şey yoktu.