Hüseyin
@Susunn
Öğretmen
Lisans
341 okur puanı
Mart 2024 tarihinde katıldı
Bu roman ölüm hakkında değil, yaşamayı unutmuş insanlar hakkında.Duygu ve Düşünce
Bu roman, bireyin tüketim dünyası içinde bir yok oluşa doğru sürüklenişini, absürtlükle örülmüş bir karanlık mizah üzerinden anlatıyor. Ama burada asıl tokat, okuru kendi tüketim alışkanlıklarına bakmaya zorlamasında başlıyor. İntihar, sadece bireysel bir son değil; aslında her gün tükettiğimiz hayatların, değersizleştirdiğimiz duyguların ve biriktirdiğimiz boşluğun bir yansıması. Kitabın en rahatsız edici tarafı da tam olarak bu zaten. Ölümün bile bir hizmete, bir vitrinin parçasına dönüşebilmesi. İnsanların mutsuzluklarını çözmek yerine onları paketleyip sunan bir düzen var karşımızda. Ve bu düzen o kadar normalleşmiş ki karakterler yaşamak için değil, sadece katlanmak için var oluyor gibi hissettiriyor. Yazar burada doğrudan bağırıp çağırmıyor; aksine sakin, ironik ve yer yer komik bir anlatımla insanın içine işleyen bir huzursuzluk yaratıyor. Okurken güldüğün anda bile aslında neden güldüğünü sorgulamaya başlıyorsun. Bence kitabın en güçlü yanı, umutsuzluğu sadece karanlık bir atmosfer olarak kullanmaması. Umutsuzluk burada neredeyse sistemleşmiş bir şey. İnsanların birbirine dokunamadığı, sevgiyi bile mekanik bir alışkanlık gibi yaşadığı bir dünyada geçiyor her şey. Bu yüzden romanın içindeki her küçük sıcaklık kırıntısı bile beklenmedik şekilde çarpıyor insana. Çünkü o karanlığın içinde küçücük bir yaşam isteği bile devasa bir başkaldırı gibi duruyor. Bir yandan da kitap modern insanın yalnızlığını çok sert bir şekilde yüzüne vuruyor. Sürekli bir şeyler satın alıp tüketen ama içindeki boşluğu dolduramayan insanların dünyası bu. Her şeyin çözümü varmış gibi görünen ama aslında hiçbir şeyin gerçekten çözülmediği bir düzen. İnsanların hisleri bile ticarete dönüşmüş durumda. Ve roman bunu öyle abartılı bir absürtlükle anlatıyor ki bir noktadan sonra “bu kadar da
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kendi ikiyüzlülüğümüzle yüzleşebilir miyiz ?1000Kitap
Düşüş benim için okuduğum kitaplar arasında ayrı bir yere sahip oldu. Bunun sebebi sürükleyici bir hikâye anlatması ya da şaşırtıcı olaylar barındırması değil; insanın içine işleyen ve okuduktan sonra peşini bırakmayan bir tarafının olması. Kitabı bitirdiğimde sanki bir roman okumayı tamamlamış gibi değil de uzun zamandır görmezden geldiğim bazı düşüncelerle baş başa kalmış gibi hissettim. Bence kitabın en büyük başarısı da burada yatıyor. Çünkü çoğu kitap okurken etkiler, Düşüş ise okunduktan sonra etkisini göstermeye başlıyor. Kitap boyunca en çok dikkatimi çeken şey insanın kendisini ne kadar kolay kandırabildiği oldu. Hepimiz kendimizi belli kalıpların içine yerleştiriyoruz. İyi olduğumuzu, doğru düşündüğümüzü, olaylara objektif baktığımızı sanıyoruz. Fakat biraz derine inildiğinde bunların ne kadarının gerçek, ne kadarının kendimizi rahat hissetmek için oluşturduğumuz bir görüntü olduğu sorusu ortaya çıkıyor. Düşüş tam olarak bu noktaya dokunuyor. İnsanların başkalarına söyledikleri yalanlardan çok, kendilerine söyledikleri yalanlarla ilgileniyor. Bu yüzden okurken sadece bir kitabı takip etmiyorsun, aynı zamanda kendi düşüncelerini de sorgulamaya başlıyorsun. Beni en çok etkileyen taraflarından biri de insan doğasına karşı son derece dürüst olmasıydı. Birçok eser insanı ya tamamen iyi ya da tamamen kötü göstermeye çalışırken burada çok daha gerçek bir tablo var. İnsan bazen yardım ederken bile kendisini düşünüyor, bazen haklı olmak için çabalıyor, bazen de kendi kusurlarını görmek yerine başkalarının hatalarına odaklanıyor. Bunlar günlük hayatta fark etmeden yaptığımız şeyler olduğu için kitapta karşıma çıktığında ister istemez kendimi de sorguladım. Belki de bu yüzden bazı bölümler rahatsız ediciydi. Çünkü insanın yüzleşmek istemediği gerçekler genellikle en
Enfes.1000Kitap
Kitap boyunca herkes bir şeylerin peşinde ama kimse tam olarak ne aradığını bilmiyor gibi. Ömer Hayyam mesela… dışarıdan bakınca bilgeliğin vücut bulmuş hali gibi duruyor ama iç dünyasına girince öyle olmadığını görüyorsun. Adam sürekli sorguluyor; kaderi, hayatı, inancı… ama kesin bir yere de bağlamıyor. Sanki her şeyi anlamış ama hiçbir şeye tutunmak istemiyor gibi. Bir yerde diyorsun ki “adam çözmüş bu işi”, başka bir yerde diyorsun “yok ya bu da kayıp.” İşte bu çelişki çok gerçek geliyor insana, çünkü biraz kendini görüyorsun onda. Öte yandan Hasan Sabbah var; onun dünyası bambaşka. O daha net, daha keskin ama bir o kadar da tehlikeli. İnançla gücü birleştirince nasıl bir şeye dönüşülebileceğini gösteriyor. Okurken istemeden şunu düşünüyorsun: “Bu kafa sadece o zamana ait değil ki, bugün de var.” Adamın kararlılığı bir noktadan sonra ürkütmeye başlıyor çünkü sınır diye bir şey kalmıyor. Bir de Nizamülmülk var; düzenin, aklın, devletin temsilcisi gibi. Ama o da kusursuz değil. Her şeyi kontrol edebileceğini sanan insanların aslında ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Yani kitap sana şunu net veriyor: kim olursan ol, ne kadar güçlü olursan ol, hayatın bir yerinde tökezliyorsun. Ama asıl mesele karakterler de değil aslında. Kitabın alt metninde sürekli dönen bir duygu var: geçicilik. Her şey akıp gidiyor. Dostluklar, aşklar, inançlar… hatta fikirler bile. O meşhur el yazması var ya, onun peşinde koşulması boşuna değil. Çünkü o, sadece bir kitap değil; insanların düşüncelerinin, hayallerinin, umutlarının bir sembolü gibi. Ama o bile kayboluyor. Yani sana açık açık demese de şunu hissettiriyor: “Hiçbir şey kalıcı değil, boşuna kendini parçalama.” Kitabı okurken bir noktadan sonra hikâyeden kopup düşünmeye başlıyorsun. “Doğru diye bir şey gerçekten var mı?” ya da
Şimdi Dava hakkında konuşurken insanın içi biraz garip oluyor. Daha ilk sayfalardan insanın yakasına yapışıyor. Hani bazen sabah uyanırsın da içinden sebepsiz bir huzursuzluk olur ya… İşte kitabın hissi tam olarak o. Kitabın başında Josef K. bir sabah uyanıyor ve adamı tutukluyorlar. Ama ortada ne suç var, ne açıklama var. Adam diyor ki “lan ben ne yaptım?” kimse doğru düzgün cevap vermiyor. İşte tam burada Franz Kafka bize aslında mahkemeyi falan anlatmıyor. Adamın derdi bambaşka. Düşün şimdi… Hayatta bazen insan kendini suçlu gibi hisseder ama nedenini bilmez ya. Sanki görünmeyen bir mahkeme var. Patronun bakışı, toplumun beklentisi, aileni hayal kırıklığına uğratma korkusu… Hepsi görünmez bir dava açmış sana. Sen de Josef K. gibi koşturuyorsun “Ben ne yaptım lan?” diye. Ama cevap yok. Kitapta mahkemeler var ama ortada gerçek bir adalet yok. Hakimler var ama kim oldukları bile belli değil. Kurallar var ama kimse açıklamıyor. Kafka sanki bize şunu diyor gibi: “Oğlum dünya zaten böyle bir yer.” Bürokrasi, sistem, toplum… hepsi kocaman bir labirent. Sen de içinde dolanıp duruyorsun. En acayip tarafı şu Josef K. başta çok dik duruyor. “Ben suçsuzum kardeşim” diyor. Ama zaman geçtikçe sistem adamın psikolojisini kemiriyor. Yavaş yavaş adamın kafasına bir kurt düşüyor: “Lan acaba gerçekten suçlu muyum?” İşte Kafka’nın olayı tam burada. Çünkü sistem bazen seni suçlu olduğuna bile ikna edebiliyor. Okurken bazen diyorsun ki “bu ne saçma mahkeme lan”. Sonra bir anda fark ediyorsun ki aslında kitap mahkemeyi değil insanın çaresizliğini anlatıyor. Hani bazı durumlar vardır; ne yaparsan yap çıkamazsın içinden. Derdini anlatamazsın, açıklama alamazsın. İşte Dava tam o hissin romanı. Ama kitabın en sağlam tarafı şu: Kafka sana hiçbir şeyi açık açık söylemiyor. Adam böyle gizli
Ya bak samimi söylüyorum okurken içiniz açlık, fakirlik kokuyor. Bir başyapıt. Acınası bir sisteme sıkışmış kalmış bir ailenin bir ekmek pahasına verdiği mücadele bu denli güzel anlatılabilirdi. Araya sıkıştırılan hiç bir şey yok ne entrika, ne aşk, ne cinsellik. Sadece ve sadece açlık, işte insanın karnı aç olunca ruhunu pekte düşünemediğini anlatan bir kitap. John Steinbeck burada bildiğin bir ailenin dramını yazmamış, resmen dönemin içinden geçmiş. Joad ailesi Oklahoma’dan kalkıp Kaliforniya’ya gidiyor ama olay sadece göç değil. Adamlar ekmeğinin peşinde, sistem tokadı basıyor. Çalışırsak kurtuluruz kafasındalar ama yol boyunca anlıyorlar ki mesele tembellik falan değil, düzen baştan yamuk. Kitap akıyor ama dürüst olayım, bazı yerlerde biraz uzatıyor. O yüzden 10 üzerinden 9 verdim. Çünkü verdiği duygu gerçek, acı gerçek, süs yok püs yok. Ana Joad karakteri var mesela, kadın resmen ailenin bel kemiği. Tom desen başta kendi derdinde takılıyor, sonra yavaş yavaş gözleri açılıyor. O değişimi güzel yedirmiş. Şimdi işin net kısmına geleyim,Fareler ve İnsanlar ve İnci onlar bir tık daha sağlam. Çünkü daha kısa ama daha sert vuruyor. Özellikle Fareler ve İnsanlar’ın sonu insanın içine öküz gibi oturuyor. İnci de hırsın insanı nasıl bozduğunu tokat gibi anlatıyor. Ama Gazap Üzümlerinin olayı başka. O daha büyük oynuyor. Tek iki karakter değil, komple bir halkı anlatıyor. O yüzden belki dramatik yoğunlukta diğerleri kadar keskin değil ama çap olarak hepsinden geniş.Okuyunca insanın kafasında bir şeyler değişiyor, o net.
