Fatma Nur Ayrancı
@Sutasdavardir
Şu anda okuduğu kitap
Empati kuramadığım bir distopya...
Otomatik Portakal ile tanışmam lisede bir arkadaşımın yaptığı sunum sayesinde oldu. İşin ironik tarafı, o sunum kitabın kendisinden en az on kat daha etkileyiciydi. Anlatılan tema, özgür irade ve ahlak tartışması ilgi çekici görünüyordu. Ve o sunumun üstünden neredeyse 3-4 yıl geçmişken kitaba bir otobüs yolculuğunda başladım. Ancak okuma süreci benim için tam bir hayal kırıklığı oldu. Kitaplarda argo kullanılmasına asla karşı değilim. Hatta yerinde kullanıldığında metne güç kattığını düşünüyorum. Fakat burada mesele argo değil; anlatılanların rahatsız ediciliğinin metnin önüne geçmesi.Okurken rahatsız olmakla düşünmeye sevk edilmek arasında büyük bir fark var. Ve bence hep ilkiydi. Nadiren düşünmeye sevk edip devamlı olarak rahatsız etti... Bir de sürekli “kardeşim” diye hitap etmesi… Metnin içine çekmek yerine beni metinden daha da uzaklaştırdı. Zaten karakterle empati kurmakta bu anlatım biçimi iyice soğumama sebep oldu.Alex, edebiyatta en nefret ettiğim karakterlerden biri oldu. Hatta dürüst olmam gerekirse, Joffrey'den(got) bile daha itici buldum. Sonu ise daha büyük fiyasko bence. Anlatmak istediğini anlayabiliyorum ama bana hissettiremedi kitap boyunca bunu. Ek olarak sonunda her şeyi "gençlik" üzerine atması da hiç mantıklı gelmedi bana.
Reklam
Haberin yok ben ölüyorum...
Kitap hakkında hiçbir şey bilmeden başladım okumaya. Başlarda bir aşk hikâyesi gibi ilerlerken, bir anda kendimi 1968 yılında “fikir suçu” gerekçesiyle tutuklanan bir adamın hikâyesinin içinde buldum. Selim’in biricik aşkından ve adeta kendi parçası olan çocuğundan koparılışını, hapishanede yaşadıklarını okumak oldukça sarsıcıydı. Kitapta hem Selim’in gönderdiği mektuplar (gardiyanların uygun bulmadığı yerleri çizilmiş hâliyle), hem ona gelen mektuplar hem de gerçekten yaşananlar var. Selim’in asıl yaşadıklarını başka bir deftere kaydetmesi ve tüm bu katmanları birlikte okumak; olayları farklı açılardan görmek gerçekten etkileyiciydi. Birisi bana bu kitabı Zülfü Livaneli değil de Ahmet Ümit yazdı deseydi, hiç şaşırmazdım. Dili bana oldukça benzer geldi. Eğer bu dönemi anlatan çok fazla kitap okumuş olsaydım belki sıkabilirdi ancak bu konuda en son bir yıl önce bir şey okuduğum için kitabıakıcıydı ve ilgiyle tamamladım.
Birden seher belirir ufukta...
Kitabı sevdiğimi söyleyebilirim sanırım. Röportaj formatında olması başlarda oldukça kafamı karıştırdı, karakterleri kafamda oturtmakta güçlük çektim ve kimin kim olduğunu anlamak baya bir zamanımı aldı. Ama kitapla geçirdiğim iki haftanın sonunda her bir karaktere az ya da çokbağlandığımı fark ettim. Çoğu karakteri sevmedim aslında. Hepsinin o kadar büyük kusurları var ki… Bazen gerçekten birinin Camila’nın omzundan tutup “Ne yapıyorsun?” demesini istedim. Billy’nin yaptıklarının yer yer haklı çıkarılmaya çalışılması da beni rahatsız etti. En sevdiğim karakter Karen oldu ama ona bile kusursuz diyemem zaten kitabın en gerçek tarafı da kimsenin kusursuz olmaması. Dili oldukça akıcı. Bir grubun kuruluşunu ve yükselişini diyaloglar üzerinden okumak keyifliydi. Yine de 70’ler atmosferini daha yoğun hissetmek isterdim. Karen’ın hikâyesi dışında, diğer karakterlerin yaşadıklarında dönemin ruhu çok belirgin değildi hikâye sanki başka bir zamanda da geçebilirmiş gibi hissettirdi. Bir de şarkı sözleri meselesi var. Şarkıların Türkçeye çevrilirken o vurucu noktalarının bir kısmı kaybolmuş gibi geldi bana. O sözlerin ham hâlindeki sertliği ve duygusal ağırlığı tam olarak geçmemiş sanki bir şey eksilmiş, tonu biraz yumuşamış gibiydi. Ahengi de kaybolmuştu bence.
Kendine bile yabancı birinin hikayesi1000Kitap
Bu kitaptan herkesin etkilendiği kadar etkilenmeyi çok isterdim. Bitirdikten sonra yorumlara baktım, insanların bu hikâyeden nasıl bu kadar derinden sarsıldığını gerçekten merak ettim ve sanırım hala anlamıyorum.
Karakter hayata karşı mesafeli, neredeyse kayıtsız bir yabancı. Annesinin ölümüne bile alışıldık bir yasla karşılık veremeyen, ne hissedeceğini bilmeyen biri. Tepkisizliği elbette bilinçli bir tercih, güçlü bir anlatım olabilir ama bende beklenen etkiyi yaratmadı. Belki de bunun bir nedeni, kitabı hayatın içindeki her şeye fazlasıyla tepki verdiğim bir dönemde okumuş olmamdır. Duygularımı aşırı yoğun yaşadığım, en küçük sözün bile bende kocaman çığlıklar oluşturduğu bu dönemde karaktere bağlanamadım.
Kitap çok kendi içine kapanık, sessiz ve ağır ilerleyen bir metin. Bu içe dönüklük de bilinçli bir tercih ama beni fazlasıyla yordu. Sayfaları çevirirken heyecan değil, bir mesafe hissettim.
Tekrar okuyabileceğimi sanmıyorum. Belki başka bir zamanda, duygularım daha durgunken, onun sessizliğini daha iyi anlayabilirim. Ama şu an için içimde kalan şey derin bir etki değil.
Beni yormayan, rahat ilerleyen bir kitaptı. Açıkçası kişisel gelişim kitaplarıyla aram çok iyi değil; bu yüzden verdiğim 6 puan, kitabın kötü olmasından ziyade türe olan mesafemle ilgili. Kitap büyük iddialar peşinde koşmuyor, daha çok insanı durdurup düşünmeye davet ediyor. Sahip olduklarımızı, fark etmeden ne kadar hızlı göz ardı ettiğimizi hatırlatıyor. Sabah uyanabilmiş olmanın bile başlı başına bir şans olduğunu anımsatıyor. Anlattıkları aslında çok yeni şeyler değil; fakat dili sade, anlatımı akıcı. Okurken yer yer durup “evet ya” dediğim anlar oldu. Kişisel gelişim seven biri için daha etkileyici olabilir. Benim içinse hayata kısa bir ara verdirip bazı şeyleri yeniden hatırlatan bir okuma oldu.
Reklam