Tayfun Bal
@TayfunBal
Bir sayının tek başına anlamlı olabileceğine asla inanmayın. Size bir sayı sunulduğunda daima en az bir sayı daha isteyin. Karşılaştırma yapabilmek için.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Nüfus artışı için BM tahminleri doğru çıkarsa ve eğer Asya ve Afrika'da gelirler şimdiki gibi büyümeye devam ederse, o zaman dünya piyasasının çekim noktası, önümüzdeki yirmi yıl içinde Atlantik'ten Hint Okyanusu'na kayacak. Bugün Kuzey Atlantik'in etrafındaki zengin ülkelerde yaşayan ve dünya nüfusunun %11'ini temsil eden insanlar, 4. Seviye tüketici piyasasının %60'ını oluşturuyor. Gelirler dünyanın dört bir yanında şimdi olduğu gibi büyümeye devam ederse 2027 itibarıyla bu rakam %50'ye düşecek. 2040 yılında 4. Seviye tüketicilerin %60'ı, Batı'nın dışında yaşıyor olacak. Evet, Batı'nın dünya ekonomisi üzerindeki hegemonyasının yakında son bulacağını düşünüyorum.
Korku faydalı olabilir, ancak sadece doğru şeylere yöneltildiĝinde. Korku içgüdüsü dünyayı anlamak için korkunç bir rehberdir. Dikkatimizi en çok korktuğumuz düşük ihtimalli tehlikelere çevirmemize ve aslında daha riskli olan şeyleri gözden kaçırmamıza neden olur.
Çünkü "korkutucu" ile "tehlikeli" apayrı iki şeydir. Korkutucu bir şey, algılanan bir risk oluşturur. Tehlikeli bir şey ise gerçek risk demektir. Tehlikeli olan yerine korkutucu olana çok fazla dikkat göstermek -yani korkuya çok fazla odaklanmak- enerjinin trajik bir şekilde yanlış yöne akmasına neden olur. Korkmuş kıdemsiz bir doktorun aslında hipotermiyle uğraşması gerekirken nükleer savaşı düşünmesine, milyonlarca insan ishalden ölürken ve deniz tabanları su altı çöllerine dönüşürken halkların depremlere, düşen uçaklara ve gözle görülmeyen maddelere odaklanmasına neden olur. Ben korkumun evrimsel geçmişimizin tehlikelerine değil, bugünün mega tehlikelerine odaklanmasını yeğlerim.
"Yoksul çocukları kurtarmak, nüfusu "öylece" artırır," görüşü kulağa doğru geliyor ama aslında durum bunun tam tersidir. Asıl aşırı yoksulluktan kaçışı ertelemek nüfusu artırır. Aşırı yoksulluk içinde kalan her nesil, daha da büyük bir sonraki nesil üretir. Nüfus artışını dizginlemenin ispatlanmış tek yöntemi, aşırı yoksulluğun kökünü kazımak ve insanlara eğitim ve doğum kontrol haplarını da içeren daha iyi hayatlar sağlamaktır.
1800'lere kadar binlerce yıl boyunca nüfus eğrisi neredeyse düzdü. İnsanların eskiden doğayla denge içinde yaşadıklarından bahsedildiğini hiç duydunuz mu?
Evet, doğru, eskiden bir denge vardı. Ne var ki pembe gözlüklerimizden bakmaktan kaçınalım. 1800'lere kadar kadınlar ortalama altı çocuk doğururdu. Yani nüfusun her nesilde artmış olması gerekirdi. Oysa nüfus üç aşağı beş yukarı sabit kaldı. Geçmişin mezarlıklarındaki çocuk iskeletlerini hatırlıyor musunuz? Ortalama altı çocuktan dördü ebeveyn olamadan hayatlarını kaybettiği için geriye bir sonraki nesilde ebeveyn olacak iki çocuk kalıyordu.
Bir denge vardı. Nedeni insanların doğayla denge içinde yaşaması değildi. İnsanlar doğayla denge içinde ölüyorlardı. Bu son derece gaddarca ve trajik bir durumdu.
Bugün insanlık yeniden dengeye erişiyor. Ebeveyn sayısı artık artmıyor. Ancak bu denge eski dengeden çarpıcı bir şekilde farklı. Bu yeni denge hoş bir denge; tipik ebeveynler iki çocuk sahibi oluyorlar ve o çocukların ikisi de ölmüyor. İnsanlık tarihinde ilk kez dengede yaşıyoruz. Nüfus 1900 yılında bir buçuk milyar iken 2000 yılında altı milyara yükseldi çünkü insanlık 20. yüzyıl boyunca bir dengeden diğerine geçiş yaptı ve insanlık tarihinin bu benzersiz döneminde iki ebeveyn ortalama olarak, hayatta kalıp kendileri de bir sonraki nesilde ebeveyn olabilecek ikiden fazla çocuk ürettiler.
Bugün iki en genç neslin diğerlerinden daha fazla olmasının nedeni bu dengesizlik dönemidir.