Mehmed
@Teodor_Kasab
''Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine...bu hasret bizim...''
MED→KİLİKYA→TROYA...
Gerçeküstü Görünümlü Realizm Tadında Bir Eser..
Eser çok basit olmasının yanında satır aralarında diğer birçok realist Rus yazarda gördüğümüz dönem eleştirisinin yapıldığı kesitler görebiliriz. Okuduğumuz diğer Rus yazarlardan farklı olarak gerçeküstü bir hikayeden yola çıkıp hikayenin özünü realist bir ağırlığa oturtmuş yazar. Eseri okumaya başlarken eserde geçen burun hikayesini görünce biraz şaşırmadım desem yalan söylemiş olurum. Çünkü bu tarz gerçeküstü bir hikayeden yola adım atan bir Rus yazar okuduğumu hatırlamıyorum. Zaten eseri biraz araştırınca kendi döneminde bile pek normal karşılanmadığı görülecektir. Eseri okuduktan sonra her Rus yazarda tattığımız dönem eleştirisini bu eserde de çokça görebiliriz.Gogol bunu yaparken diğer Rus yazarlardan farklı olarak bu eserde bazı eleştirileri satır aralarına sıkıştırmış gibi.Örneğin Kovalyov gazete'ye burun için kayıp ilanı vermek istemektedir. Fakat zabit katibi bu vaka ile ilgili ilan veremeyeceğini söyler. Zabıt katibi: ''Gazetenin adı lekelenebilir… Herkes çıkar, burnunun kaçtığını yazmaya kalkarsa sonu nereye varır bilmiyorum. Zaten yeterince yalan haber ve söylenti editör onayında geçiyor..”[S.29] Kovalyov ilan için odada beklerken Gogol, dönem Rusya'sını elinde tomarla ilanla bekleyen insanlar üzerinden vermek istemiş gibi.''Alkol kullanmayan'' bir arabacı iş arıyordu;bir diğerinde az kullanılmış,1817'de Paris'ten getirilme satılık bir at arabası satışa çıkarılmıştı;öbüründe çamaşır yıkama tecrubesi olan ,elinde diğer işlerin de geldiğini ekleyen on dokuz yaşında hizmetçi bir kız iş arıyordu...''[s.26] 19 yüzyıl Rusya'sında eseri sansüre uğramayan yazar belki yoktur hatta hemen hemen o dönem Rus yazarların birçoğu sansür durumunu yaşamıştır belki fakat bu eserde Gogo'lu biraz daha üstü kapalı aynı
Godot'yu Beklerken...
İtiraf etmeliyiz ki birçoğumuzun, eseri okuduğunda saçma bir bekleyiş üzerinden 2 perdelik oyunda ''neyi amaçlamış?'' diye sormuştur S.Beckket için. Eser iyi okunup analiz edildiğinde her dönem insanı için geçerliliğini koruyacak 'absürd'diye tabir edilen, aslında biz insanların -genelde- farkında bile olmadığı o amaçsız beklentilerin yaşamımızı nasıl zehir ettiği ile ilgili altın değerinde çıkarımlar görecektir. Eserde Godot'yu bekleyen Esteragon ve Viladimir'in Godot'un gelip gelmeyeceğini bilmeden amaçsızca bekleyişlerini ızdırap derecesinde geçen zamanı hafifletmek için saçma diye tabir edilebilecek yöntemlerle hafifletmektedirler. İpleri koparmaya her seferinde ramak kalmışken gelip gelmeyeceğini kimsenin bilmediği hatta kim olduğu hakkında bilgi sahibi birinin bile olmadığı Godot'yu beklemekten kendilerini alamıyorlar. Saçma diye tabir edilebilecek yöntemlerle her seferinde kendilerini kandırıp sonu belli olmayan bir durumun içine atıyorlar. Dünyanın varlığı ile beraber insanlığın kendilerini kurtaracak;mutlu bir hayata,huzurlu bir yaşama sevkedecek birilerini beklerken ayağa kalkamayıp yerinde saymasını S.Beckett'ın Esteragon ve Viladimir'in varolma savaşında resmetmiş olabilir mi ? Sonu belli olmayan, zamanın paramparça olduğu o belirsiz sonda kendimizi bulurken yüzleşme cesaretimizin yerini artık günlük yaşamdaki rütüeller almıştır. S.Beckett'ın eserde kahramanların vazgeçmekten kopamamaları durumu ile yüzleşmemek için kendi aralarında küçük,saçma denilebilecek oyun tekrarlarıyla bir nevi kendilerini kandırma yönetime gitmiştir. İnsanoğlun bir yerlere tutunma amacı eserde Godot'yu beklerken resmedilmiştir.S.Beckett insandaki bu tutunma amacını ve sonu gelmeyen bekleyişin belirsizliğini izleyiciye/okuyucuya göstermek için 'şapka
Mantıku't Tayr ve Tarkovski'nin Stalker Filmi (Spoiler İçerir)
Kitabı ilk kez Tarkovsk'nin 'Stalker' -İz Sürücü' filmini izledikten sonra tanımıştım.Filmde 3 adamın pek bilinmeyen ,gidilip de geri dönenin pek olmadığı bir bölgeyi ziyaret etmek için çıktıkları bir yolculuk boyunca başlarından geçen hikaye anlatılır.Filmde geçen bu üç kişi; Stalker,Bilim Adamı ve Yazardır.Filmde geçen Stalker, diğer iki kişiye yani Bilim Adamı ve Yazarı 'Bölge'ye ulaştırmada onlara yardım eden bir rehberdir.Bölge’ye ulaştıktan sonra Oda’ya yolculuk en kısa yoldan değil, Stalker’in gösterdiği dolambaçlı yollardan olur. Düz ve en kısa görünen yol en doğru ve tehlikesiz olan yol değildir. Çeşitli zorluklardan geçildikten sonra Oda’nın önüne kadar gelinir. Ama Yazar ve Profesör odaya girme cesaretlerini kendilerinde bulamazlar. Çünkü Oda’da en derin, acılardan büyüyen en büyük istekler (söylenen istek değil) gerçek olmaktadır. Oda’nın hemen önünde hepsinin ahlâki zaafları ortaya çıkar. Profesör, Oda’yı, kötü niyetliler girmesin diye yok etmek üzere gelmiştir. Yazar ise kendisiyle yüzleşme, en derin acılarıyla yüzleşme cesaretinde değildir. Burada da tasavvufî bir analoji kurulabilir. Hüdhüd ve kuşların geçtiği zorluklarla dolu vadilerin benzerlerinden Stalker’ın yol göstermesi ile geçen bu iki kişi, en önemli yerde takılıp kalmıştır. Çünkü, geçtikleri vadilerin onlardan istediğini gerçekleştirememişlerdir. Ne inançları, ne kendilerine güvenleri, ne ahlakları buna yetmemiştir. Fena’ya erecekleri ve huzur bulacakları yerin bir adım ötesinde bulundukları halde imanları olmadığı için içeri girmeye cesaret edememişlerdir. [1]
Büyük mutasavvıf Feridüddin Attar’ın Mantık-ut Tayr adlı eserinde, kuşlar, padişahları “Simurg”u bulmak üzere yola çıkmak isterler. Onlara en bilge kuş olan “Hüdhüd”
